Shaxmat Olimpiadasi: Gukesh 4-taxtaga tushirildi, Qosimjonovdan esa kutilmagan yurish!

Dunyo aql gimnastikasi markazi bo‘lmish Butunjahon shaxmat Olimpiadasida oltin medallar uchun asosiy da’vogar sanalgan terma jamoalarning rasmiy tarkiblari va taxtalar taqsimoti e’lon qilindi. Shaxmat jamoatchiligi va millionlab ishqibozlarning eng katta qiziqishi Hindiston jamoasiga qaratilgan edi: shaxmat toji uchun amaldagi da’vogar, vunderkind Dommaraju Gukesh qaysi taxtada o‘ynaydi? Birinchimi, ikkinchimi yoki uchinchisidami? Nihoyat, Hindiston termasining rasmiy qarori katta shov-shuvga sabab bo‘ldi: chempionlikka bosh da’vogar Gukeshga jamoaning oxirgi — 4-taxtasi topshirildi!

Hindistonlik mutasaddilar tarkibni hech qanday istisnosiz, qat’iy ravishda FIDE reytingi asosida shakllantirishni ma’qul ko‘rishgan: birinchi taxtada Praggnanandha, ikkinchida Erigaisi, uchinchida Sarin va ulardan keyin Gukesh, Vidit esa zaxirada qoldirildi. Biroq hamma jamoa ham reytingga ko‘r-ko‘rona ergashmadi. Amaldagi Olimpiada chempioni va bosh sovringa asosiy da’vogar O‘zbekiston terma jamoasi sardori Rustam Qosimjonov kutilmagan taktik yurish qildi. Nodirbek Abdusattorovning reytingi Javohir Sindarovnikidan biroz pastroq bo‘lishiga qaramay, tajribali murabbiy birinchi taxtani aynan Abdusattorovga ishonib topshirdi. Shuningdek, AQSH va Xitoy terma jamoalari ham o‘zlarining eng dahshatli tarkiblarini jangga tashladi.

Xo‘sh, Rustam Qosimjonovning ushbu taktik qarori O‘zbekistonga qanday ustunlik beradi, Gukeshning 4-taxtaga tushirilishi raqiblarga tuzoqmi va Butunjahon Olimpiadasining bosh oltiniga kimlar eng yaqin?

«Qosimjonovning zargarona yurishi»: O‘zbekiston tarkibidagi taktik intriga

O‘zbekiston milliy terma jamoasi taxtalarining taqsimoti va sardor strategiyasi:

• 1-taxta — Nodirbek Abdusattorov: Garchi so‘nggi reytinglarda Javohir Sindarov ko‘rsatkich bo‘yicha biroz oldinlab ketgan bo‘lsa-da, Rustam Qosimjonov birinchi taxtadagi eng murakkab va og‘ir raqiblarga qarshi kurashni jamoa yetakchisi Abdusattorovga topshirdi;

• 2-taxta — Javohir Sindarov: Dunyo elitasi safiga shiddat bilan kirib borayotgan Sindarov ikkinchi taxtada raqiblarning har qanday grand grossmeysteriga qarshi kuchli zarba berishga mas’ul bo‘ladi;

• 3- va 4-taxtalar — Nodirbek Yaqubboyev va Shamsiddin Vohidov: Jamoaning oltin tayanchlari bo‘lgan ushbu ikki grossmeyster 3- va 4-taxtalarda O‘zbekiston termasiga kafolatlangan g‘alaba ochkolarini keltirish vazifasini bajaradi;

• Zaxira — Muhiddin Madaminov: Iqtidorli yosh grossmeyster jamoaning asosiy zaxira kuchi sifatida zarur pallada kurashga qo‘shilishga shay holatda.

Hindistonning matematik qarori: Gukesh nega 4-taxtaga tushdi?

Hindiston superjamoasining rasmiy pozitsiyasi va ekspertlar tahlili:

• Qat’iy reyting tamoyili: Hindiston shaxmat federatsiyasi shaxsiy maqom yoki chempionlik unvonlariga emas, faqatgina rasmiy FIDE reyting raqamlariga qarab taxtalarni taqsimlash tartibini tanladi;

• Praggnanandha va Erigaisi oldingi safda: Natijada birinchi taxtani Rameshbabu Praggnanandha, ikkinchini Arjun Erigaisi, uchinchini esa Nihal Sarin egalladi;

• Gukesh — «yashirin qurol»: Shaxmat toji uchun kurashayotgan Gukeshning 4-taxtada o‘ynashi Hindiston uchun oxirgi taxtalarda raqiblarni tor-mor etish va har bir o‘yinda mutlaq g‘alaba qozonish uchun qo‘llanilgan «majburiy, ammo dahshatli qurol» bo‘lishi mumkin;

• Vidit zaxirada: Ko‘p yillik tajribaga ega Vidit Gujrati ushbu kuchli to‘rtlik ortidan zaxira o‘yinchisi maqomini oldi.

AQSH va Xitoy: Jahon grandlarining javob zarbasi

Boshqa bosh da’vogarlarning jang maydoniga tashlagan tarkiblari:

• AQSHning superqudrati: Amerika terma jamoasi odatdagidek tajriba va yuqori saviyaga tayandi — Fabiano Karuana (1-taxta), Uesli So (2-taxta), Xans Nimann (3-taxta), Levon Aronyan (4-taxta) va Avonder Liang (zaxira);

• Xitoyning chempionlik tandemi: Olimpiadaning yana bir bosh giganti bo‘lgan Xitoy esa Din Lijen, Vey I, Yu Yan’i, Syu Syanyuy va Van Kun singari sovuqqon grossmeysterlarini maydonga tushirmoqda;

• Murosasiz kurash maydoni: O‘zbekiston, Hindiston, AQSH va Xitoy o‘rtasidagi to‘rt tomonlama shiddatli qarama-qarshilik ushbu Olimpiadani insoniyat shaxmat tarixidagi eng tomoshabop musobaqaga aylantirishi kutilmoqda.

Rustam Qosimjonovning mantiqiy va jur’atli qarori hamda Abdusattorov va Sindarov yetakchiligidagi O‘zbekiston jamoasi yana bir bor jahon shaxmat saltanatining eng baland cho‘qqisini zabt etishga to‘liq shay holatda turibdi.

Sizningcha, Rustam Qosimjonovning Javohir Sindarov reytingi balandroq bo‘lishiga qaramay, birinchi taxtani Nodirbek Abdusattorovga ishonib topshirishi O‘zbekistonga oltin medallarni taqdim eta oladimi? Gukeshning 4-taxtaga tushirilishi Hindistonning boshqa jamoalarga qo‘ygan ayyor tuzog‘i emasmi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va o‘zbek grossmeysterlarining oltin sari yurishi tahlilini barcha shaxmat ixlosmandlari hamda yaqinlaringizga faxr bilan ulashing!