Яқин Шарқда янги кескинлашув: Эрон АҚШ базаларига баллистик ракеталар отди

29 июлга ўтар кечаси Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) Эрон ҳудудидан Яқин Шарқдаги АҚШ ҳарбий кучларига қарата бир нечта баллистик ракета учирди. Америка ҳарбий қўмондонлиги ушбу ҳаракатни «кутилмаган ҳужумга уриниш» деб атади ва минтақадаги барча қўшинлар юқори жанговар шайлик ҳолатига келтирилганини маълум қилди.

Zamin.uz CENTCOM баёноти, манбалар маълумотлари ҳамда АҚШ ва Эрон ўртасидаги ҳарбий-сиёсий зиддиятнинг сўнгги тафсилотларини тақдим этади.

1. CENTCOM: Барча ракеталар ҳавода йўқ қилинди

АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) тарқатган расмий маълумотга кўра, Теҳрон томонидан учирилган барча баллистик ракеталар ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари томонидан ҳавода муваффақиятли уриб туширилган.

Ҳозирда минтақадаги АҚШ қўшинлари энг юқори жанговар шайлик ҳолатида қолмоқда ва вазият диққат билан кузатилмоқда.

CENTCOM баёнотидан:

«Эрон ҳудудидан учирилган баллистик ракеталар ракетага қарши мудофаа тизимларимиз томонидан ҳавода зарарсизлантирилди. Минтақадаги АҚШ кучлари юқори жанговар шайликда қолмоқда ва ҳар қандай таҳдидга зудлик билан жавоб қайтаришга тўлиқ тайёр.»

2. Иорданиядаги АҚШ базасига ҳужум ва Трампнинг «пауза»си

Axios нашри журналисти Барак Равиднинг ўз манбаларига таяниб хабар беришича, Эроннинг ракета зарбалари Иорданияда жойлашган АҚШ ҳарбий базасини нишонга олган.

Эътиборли жиҳати шундаки, ушбу ҳужум АҚШ Президенти Дональд Трамп Эронга қарши кенг кўламли ҳарбий амалиётларни вақтинча тўхтатишга қарор қилганидан сўнг Теҳрон томонидан амалга оширилган илк очиқ ракета ҳужуми ҳисобланади.

3. Кескинлашув хроникаси: Ҳўрмуз бўғози ва тунги авиазарбалар

Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги ҳарбий низо июль ойи ўрталарида энг юқори чўққисига чиққан эди:

• 12–24 июль кунлари: АҚШ авиацияси Эрон ҳудудидаги ҳарбий объектларга серияли тунги ҳаво зарбаларини берди. Вашингтон буни Ҳўрмуз бўғозидаги тижорат танкерлари хавфсизлигини таъминлаш ва Эрон имкониятларини чеклаш деб изоҳлади.

• Келишувнинг бузилиши: АҚШ маълумотларига кўра, ИИМК Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги рамкавий тинчлик келишуви шартларига қарамай, Ҳўрмуз бўғозидаги танкерларга ҳужумларни давом эттирган ва қўшни давлатлардаги АҚШ базаларига зарбалар берган.

• Йўқотишлар ва огоҳлантириш: 21 июль куни Дональд Трамп америкалик ҳарбийлар ҳалок бўлгани учун Эронни «бир неча баробар қаттиқроқ жавоб» кутаётгани ҳақида огоҳлантирган эди. Янги кескинлашув бошланганидан бери CENTCOM 3 нафар америкалик ҳарбий ҳалок бўлганини тасдиқлаган.

4. Трамп нега Эронга ҳужумларни кечиктирган эди?

The New York Times нашрининг ёзишича, 24 июлдан сўнг томонлар бир неча кун ўзаро ҳужумлардан тийилиб турди. Дональд Трамп юқори лавозимли маслаҳатчилари билан ўтказилган ёпиқ учрашувда Эронга қарши навбатдаги кенг кўламли ҳужумларни кечиктиришга қарор қилган эди.

Газетага кўра, бу қарорга иккита асосий омил сабаб бўлган:

1. Захираларнинг камайиши: Ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари, жумладан Patriot мажмуалари учун ракета-қўлга туширгичлар захираси камайиб бораётгани.

2. Иқтисодий хавф: Томонларнинг тўлиқ ҳарбий тўқнашуви жаҳон энергетикаси ва глобал иқтисодиётда оғир инқироз келтириб чиқариш таҳдиди.

АҚШ ва Эрон ўртасидаги ҳарбий тўқнашув бўйича асосий фактлар

Яқин Шарқдаги ҳарбий кескинлик, ракета ҳужумлари ва энергетик хавфсизлик масалалари бутун жаҳон иқтисодиёти ҳамда сиёсатига бевосита таъсир ўтказади.

Ушбу қайноқ ва таҳлилий мақолани дўстларингиз, ҳамкасбларингиз ва халқаро воқеаларни кузатиб борувчилар гуруҳларига дарҳол юборинг!

Сизнингча, Эроннинг бу сафарги ракета ҳужумидан сўнг АҚШ Эрон ҳудудига қайтадан кенг кўламли ҳаво зарбаларини бошлайдими? Ўз фикр ва тахминларингизни изоҳларда қолдиринг!