12 августда осмонда ноёб ҳодиса кузатилади: тўрт ҳодиса бир вақтда

Жорий йилнинг 12 август куни осмон кузатувчилари учун сўнгги йиллардаги энг ноёб астрономик воқеалардан бири содир бўлиши кутилмоқда. Шу куни Қуёш тутилиши, Персеид метеор оқимининг энг фаол палласи, Венеранинг ноёб фазаси ҳамда Сомон йўлининг энг яхши кўриниши бир вақтга тўғри келади. Бу ҳақда “Space” нашри маълум қилди.

Нашр қайд этишича, кундузи Ой Қуёш дискининг бир қисмини тўсиб қўяди. Аввалроқ хабар қилинганидек, тўлиқ Қуёш тутилиши Гренландиянинг шарқий қисми, Исландиянинг ғарбий ҳудудлари ҳамда Испаниянинг шимолида кузатилади. Шу билан бирга, Шимолий Америка, Европа ва Шимолий Африкада яшовчи қарийб 779 миллион киши камида 10 фоизли қисман Қуёш тутилишини томоша қилиш имкониятига эга бўлади.

Мутахассислар маълум қилишича, Шимолий Америкадаги энг катта қисман Қуёш тутилиши Канаданинг Нунавут ҳудудида кузатилади. Бу ерда Қуёш дискининг қарийб 93 фоизигача қисми Ой томонидан ёпилади. АҚШда эса энг яхши манзара Аляска ҳамда мамлакатнинг шимоли-шарқий ҳудудларида намоён бўлади.

Қуёш ботгач, яна бир ноёб астрономик ҳодиса юз беради. Венера «дихотомия» деб аталувчи ҳолатга етиб, телескоп ёки кучли дурбин орқали ярим ой шаклида кўринади. Бу ҳолат астрономия ишқибозлари учун жуда қизиқарли кузатувлардан бири ҳисобланади.

Тун кириши билан эса йилнинг энг машҳур метеор оқимларидан бири — Персеидлар ёмғири ўзининг энг юқори фаоллик босқичига чиқади. Бу йил Янги ой фазаси туфайли осмон ой нури билан ёритилмайди. Натижада қулай шароитда ҳар соатда 50–75 тагача «учар юлдуз»ни кузатиш имкони пайдо бўлади.

Астрономлар метеорларни кузатиш учун энг мақбул вақт маҳаллий вақт билан тунги соат 00:00 дан 02:00 гача эканини таъкидламоқда. Айниқса, қишлоқ ҳудудлари, шаҳар ёруғлиги ва ҳаво ифлосланиши кам бўлган жойларда Сомон йўлини йил давомидаги энг равшан ва энг чиройли кўринишларидан бирида томоша қилиш мумкин бўлади.

Мутахассислар фикрича, бир кунда Қуёш тутилиши, Венеранинг ноёб фазаси, Персеид метеор оқими ҳамда Сомон йўлининг равшан намоён бўлиши каби бир нечта муҳим астрономик ҳодисанинг бир вақтга тўғри келиши жуда кам учрайди. Шу боис 12 август санаси осмонни кузатишни хуш кўрувчилар учун унутилмас кечалардан бири сифатида тарихда қолиши мумкин.