Санкциялар зарбаси: Қирғизистон Миллий банки «Золотая Корона»ни реестрдан чиқариб ташлади

Марказий Осиё банк-молия бозорида пул ўтказмалари ва халқаро тўлов тизимлари атрофидаги вазият янги геосиёсий чекловлар остида янада кескинлашди. economist.kg нашри тарқатган расмий маълумотларга таяниб, Қирғизистон Республикаси Миллий банки «Золотая Корона»ни электрон пуллар тизимларининг халқаро реестридан расман чиқариб, унинг рўйхатдан ўтиш гувоҳномасини бекор қилганини эълон қилди. Регуляторнинг таъкидлашича, бу қарорга бевосита Новосибирскда жойлашган оператор — «Платежный центр» РНКОнинг ўз аризаси асос бўлган.

Таъкидлаш жоизки, «Золотая Корона» қўшни мамлакат реестрида 2016 йил 30 июндан буён, яъни 10 йилдан ортиқ вақт давомида фаолият юритиб келаётган эди. Бироқ жорий йилнинг 23 июль куни Европа Иттифоқининг Россияга қарши 21-санкциялар пакети доирасида «Платежный центр»нинг тўғридан-тўғри қора рўйхатга тушиши орадан икки ой ўтар-ўтмас ушбу молиявий тузилманинг Қирғизистонни тарк этишига олиб келди.

Хўш, «Золотая Корона»нинг Қирғизистондаги реестрдан чиқарилиши миллионлаб меҳнат мигрантлари ва пул жўнатмаларига қандай таъсир кўрсатади, иккиламчи санкциялар хавфи Марказий Осиёнинг бошқа банкларини ҳам шундай қадам ташлашга мажбур қиладими ва энди пул юборишнинг қандай муқобил йўллари қолмоқда?

«10 йиллик фаолият ва санкциялар босими»: Қарорнинг асосий тафсилотлари

Қирғизистон Миллий банки қарори ва молиявий жараённинг муҳим нуқталари:

• Реестрдан расман чиқарилиш: Қирғизистон Миллий банки «Золотая Корона»нинг халқаро электрон пуллар тизими сифатидаги мақомини бутунлай бекор қилди;

• Ариза операторнинг ўзидан тушган: Рўйхатдан чиқиш жараёни оператор ҳисобланган «Платежный центр» РНКО (МЧЖ, Новосибирск) берган расмий аризаси асосида расмийлаштирилди;

• 10 йиллик тарих: Тизим Қирғизистон расмий реестрига 2016 йил 30 июнда киритилган бўлиб, узоқ йиллар давомида энг фаол пул ўтказмалари каналларидан бири бўлиб келган;

• ЕИнинг 21-санкция пакети таъсири: 2026 йил 23 июлда Европа Иттифоқи операторга нисбатан чекловлар киритганидан сўнг, икки ой ичида тизимнинг минтақадаги ҳуқуқий фаолияти ўзгарди;

• Иккиламчи санкциялар хавфи: Қирғизистон тижорат банклари ва регулятори халқаро тўлов тармоқларидан (SWIFT, Visa, Mastercard) узилиб қолмаслик мақсадида санкцияга учраган операторлардан масофа сақламоқда.

«Золотая Корона»нинг Қирғизистондаги фаолияти: Ўзгаришлар таҳлили

Тизим мақоми ва юз берган чекловларнинг асосий кўрсаткичлари:

Банк ва молия экспертизаси: Бу чеклов минтақа ва мигрантлар учун нимани англатади?

Халқаро иқтисодчилар ва банк соҳаси таҳлилчиларининг асосий хулосалари:

• Иккиламчи санкциялардан сақланиш зарурати: Қирғизистон банк тизими Россия билан алоқаларни сақлаган ҳолда Ғарб молия тизими чекловларига тушмаслик учун «нозик чизиқ» бўйлаб ҳаракат қилмоқда; ЕИнинг 21-санкция пакетига тушган юридик шахснинг реестрда туриши жиддий хавф туғдирар эди;

• Ўзбекистон ва минтақа учун огоҳлантириш сигнали: Россиядаги йирик тўлов операторларининг бирин-кетин санкциялар рўйхатига тушиши Ўзбекистон ва Тожикистон банкларини ҳам ўз тўлов шлюзлари хавфсизлигини қайта кўриб чиқишга ундайди;

• Мигрантлар пули учун муқобиллар: «Золотая Корона»нинг чекловга учраши одамларни миллий тўлов тизимларининг тўғридан-тўғри карталараро трансферларига (масалан, маҳаллий банк иловалари орқали тўғридан-тўғри ўтказмаларга) ўтишга мажбур қилади;

• Тўлов комиссиялари ва хуфёна бозор хавфи: Расмий ва арзон тизимлар камайган сари транзакция харажатлари (комиссиялар) ошиши ҳамда норасмий «қўлдан-қўлга» нақд пул етказиб берувчи воситачилар фаоллашиши мумкин.

Қирғизистон Миллий банкининг ушбу қарори геосиёсий чекловлар Марказий Осиёнинг кундалик молиявий ҳаёти ва трансчегаравий ҳисоб-китобларига қанчалик чуқур таъсир кўрсатаётганини яна бир бор исботлади.

Сизнингча, «Золотая Корона»нинг чекловга учраши Россия ва Марказий Осиё ўртасидаги пул ўтказмаларини янада мураккаблаштирадими? Сиз ҳозирда чет элдан пул юбориш ёки қабул қилишда қайси илова ва усуллардан фойдаланмоқдасиз? Шахсий тажриба ва таҳлилларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда барча меҳнат мигрантлари ва банк соҳаси вакиллари учун муҳим бўлган ушбу молиявий янгиликни яқинларингизга улашинг!