Қарийб 400 йиллик кема 5 тонна олтин билан топилди

Шотландия соҳиллари яқинида қарийб 400 йил аввал чўкиб кетган қироллик кемаси — “Blessing of Burntisland” қолдиқлари топилган бўлиши мумкин. Мутахассислар дастлабки маълумотларга кўра, кема бортида бугунги қийматда қарийб 20 миллион фунт стерлингга тенг бойлик бўлганини тахмин қилмоқда. Топилма тарихий аҳамияти билан бир қаторда, унинг бортидаги қимматбаҳо юклар туфайли ҳам катта қизиқиш уйғотмоқда.

Маълумотларга кўра, мазкур кема Англия қироли Карл I га тегишли бўлган. У 1633 йил июль ойида қиролнинг тож кийиш маросими вақтида Файф ҳудудидан Лейт порти томон йўл олган. Бироқ сафар давомида кучли бўрон кўтарилиб, кема Форт қўлтиғида чўкиб кетган.

Кема тахминан 18 метр узунликда бўлган. Унинг бортида қирол Карл I нинг шахсий буюмлари ҳамда бошқа қимматбаҳо юклар бўлган. Фожиали ҳодиса оқибатида 35 нафар йўловчи ва экипаж аъзосидан фақат икки киши омон қолган.

Чўкиб кетган кемани аниқлаш мақсадида ишқибозлар қарийб 30 йил давомида изланиш олиб борган. Аммо Форт қўлтиғининг лойқа ва кўриш қийин бўлган сувлари аввалги қидирув ишларини мураккаблаштирган. Сув остида сканерлаш технологияларининг ривожланиши эса мутахассисларга янги имкониятлар эшигини очган.

Charles Wrex Project лойиҳаси вакиллари яқинда кеманинг ўзига тегишли бўлиши мумкин бўлган ёғоч бўлагини аниқлаган. Бу топилма мутахассисларда “Blessing of Burntisland” кемасининг эҳтимолий жойлашуви аниқланган бўлиши мумкин, деган умид уйғотган.

Шу билан бирга, лойиҳа директори ва “Burntisland Heritage” ташкилоти раҳбари Иэн Арчибальд ҳозирча кеманинг аниқ топилгани ҳақида қатъий хулоса қилишга эрта эканини таъкидлаган.

Унинг сўзларига кўра, мутахассислар тарихий кема қолдиқлари бўлиши эҳтимол қилинган ҳудудни аниқлаган. Аммо айнан шу топилма “Blessing of Burntisland” кемасига тегишли эканини ҳали тасдиқлашнинг имкони йўқ. Топилган ёғоч намунасининг қайси кемага тегишли экани ҳам ҳозирча номаълум.

Кейинги босқичда ёғоч намунасини радиокарбон усулида текшириш режалаштирилган. Шунингдек, сув остидаги ҳудуд янада батафсил ўрганилиб, у ерда бошқа буюмлар ёки кема қолдиқлари мавжудлиги аниқланади.

Қайд этилишича, Форт қўлтиғи тубида 500 га яқин кема ҳалокати қайд этилган. Шу боис мазкур топилманинг айнан қироллик кемасига тегишли эканини исботлаш учун қўшимча тадқиқот ва текширувлар талаб этилади.

Агар тахминлар тасдиқланса, қарийб тўрт аср аввал чўкиб кетган қироллик кемасининг топилиши Шотландия денгиз тарихи учун муҳим кашфиётлардан бирига айланиши мумкин.