Гарварддаги жасад қисмлари жанжали $53 миллионга тушди

Гарвард тиббиёт мактаби собиқ морг мудири томонидан донорларнинг жасад қисмлари ўғирланиб, қора бозорда сотилгани билан боғлиқ даъволарни ҳал қилиш учун 53 миллион доллар тўлашга келишди. Келишув ҳали суд томонидан тасдиқланиши керак.

Гарвард тиббиёт мактаби деканлари Жорж К. Дейли ва Бернард С. Чанг собиқ морг мудири Седрик Ложнинг қилмишларини “жирканч ва қабул қилиб бўлмайдиган” деб атаб, бу муассаса қадриятларига жиддий хиёнат эканини таъкидлади.

Келишув доирасида жами 53 миллион долларлик иккита жамғарма ташкил этилади. Маблағлар жасадлари нотўғри муомала қилинган ёки сотилган бўлиши мумкин бўлган донорларнинг 47 нафар яқини томонидан киритилган даъволарни ҳал қилишга йўналтирилади.

Келишув 2018 йил 1 январдан 2023 йил 31 мартгача Гарварднинг Анатомик ҳадя дастури орқали ўз танасини тиббий таълим ва тадқиқотларга бағишлаган инсонларнинг яқинларига тааллуқли бўлади.

Гарвард Лож айнан қайси донорларнинг жасад қисмларини олиб кетганини аниқлай олмаслигини билдирган. Университет 2023 йилда у қўлга олинганидан кейин федерал терговчилар маълумотлари ва бошқа ҳужжатларни ўрганиб, эҳтимол жабрланган донорларни аниқлашга ҳаракат қилган.

Лож ўтган йили инсон жасад қисмларини ўғирлаш ва сотишда айбини тан олганидан сўнг 8 йилга қамалган. Прокурорлар у жасадлардан мия, тери, қўл ва юз қисмларини олиб, Пенсильвания ва бошқа штатлардаги харидорларга юборганини маълум қилган.

Унинг рафиқаси Дениз Лож ҳам унга ёрдам бергани учун бир йилдан ортиқ муддатга қамалган. Лождан жасад қисмларини сотиб олган яна олти киши ҳам айбини тан олиб, қамоқ жазосига ҳукм қилинган.

Жиноятнинг энг даҳшатли ҳолатларидан бирида Лож инсон терисини уни махсус ишлов бериб, китоб муқоваси тайёрлашда ишлатмоқчи бўлган харидорга етказиб берган.

Одатда Гарвардда тиббий таълим ва тадқиқотларда фойдаланилган донор жасадлари оилаларга қайтарилади ёки кремация қилинади. Лож эса кремациядан олдин жасад қисмларини олиб кетган. Университет бу ишлар унинг рухсатисиз амалга оширилганини таъкидлаган.

Келишувга мувофиқ, Гарвард жабрланган оилаларга Ложнинг ҳаракатларини қораловчи расмий баёнот тақдим этади. Шунингдек, 2027–2028 ўқув йилидан анатомик донорлар шарафига тиббиёт талабалари учун ҳар йили молиявий ёрдам стипендияси таъсис этиш режалаштирилган.

Университет, шунингдек, 2023 йилда Анатомик ҳадя дастурини текширган мустақил экспертлар комиссияси тавсияларини амалга оширганини маълум қилди.