Президентликдан бош вазирликка: Вучич муддатидан олдин истеъфога чиқишини эълон қилди

Сербия президенти Александр Вучич кутилмаганда давлат раҳбари лавозимини муддатидан олдин тарк этишга ва ҳукмрон Серб тараққиёт партияси (СПП) номидан бош вазирликка ўз номзодини қўйишга тайёр эканини эълон қилди. Расмий ваколат муддати 2027 йилда тугайдиган давлат раҳбарининг мазкур қарорини партия раҳбарияти якдиллик билан маъқуллаб, уни 25 октябрда ўтказилиши кутилаётган муддатидан олдинги парламент сайловларида ҳукумат раиси курсиси учун ягона номзод сифатида тасдиқлади.

«Агар қўллаб-қувватлансам, дастуримни тақдим этаман»: Вучичнинг режаси ва парламент тарқатилиши

Сербия сиёсий саҳнасидаги кутилмаган рокировка тафсилотлари ва келгуси босқичлар маълум бўлди:

• Истеъфо шарти ва янги дастур: «Агар мен ҳукумат раиси лавозимига номзод бўлиш учун етарлича қўллов олсам, ўзимнинг аниқ ҳаракатлар дастуримни президентлик мандатимни якунлагач тақдим этаман», — дея баёнот берди Вучич;

• Партиядан расмий тасдиқ: Ҳукмрон Серб тараққиёт партияси раҳбарияти йиғилиш ўтказиб, давлат раҳбарини бўлажак парламент сайловларида бош вазирлик лавозимига номзод сифатида расман маъқуллади;

• Парламентнинг тарқатилиши ва сайлов санаси: Белгиланган режага асосан, сайловгача бўлган муддат ичида амалдаги парламент тарқатиб юборилади ва шундан сўнг 25 октябрь санасида бўлиб ўтадиган овоз бериш куни расман эълон қилинади.

2027 йилги мандат ва 90 кунлик муҳлат: Белграддаги сиёсий шахмат

Вучичнинг бу қарори Сербия қонунчилиги бўйича янги жараёнларни ишга туширади:

• Муддатидан олдин бўшайдиган курс: Александр Вучичнинг амалдаги президентлик ваколати аслида 2027 йилгача давом этиши керак эди;

• 90 кун ичида янги президент сайлови: Агар давлат раҳбари муддатидан олдин истеъфога чиқса, Сербия Конституциясига кўра, 90 кун ичида янги президентни сайлаш бўйича умумхалқ сайловлари ўтказилиши шарт бўлади;

• Ҳокимият марказининг ўзгариши: Сербия бошқарув тизимида бош вазир ижро ҳокимиятининг асосий бошқарувчиси ҳисоблангани боис, ушбу қадам Вучичга давлат бошқарувини бевосита назорат қилишда давом этиш имконини беради.

Европа Иттифоқи йўли ва Москванинг оқлови

Сербиянинг геосиёсий йўналиши ва халқаро майдондаги муносабатлар ҳам диққат марказида бўлиб турибди:

• Ислоҳотлар ва курс ўзгармаслиги: РИА Новости хабарига кўра, Вучич сайловлардан сўнг мамлакатнинг ҳозирги сиёсати давом этишини, Сербия Европа Иттифоқига аъзо бўлиш сари қатъий қадам ташлаб, тегишли ислоҳотларни амалга оширишини таъкидлади;

• Лавровнинг баёноти: Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров яқинда Белградда Владимир Зеленскийнинг қабул қилиниши масаласига тўхталиб, Сербия раҳбарини оқлади ва Вучич бу қадамни Европа Иттифоқи раҳбариятининг кучли босими остида ташлаганини маълум қилди.

Сизнингча, Александр Вучичнинг президентликдан бош вазирликка ўтиши Сербиянинг ташқи сиёсий мувозанатига қандай таъсир кўрсатади — Белград Ғарб ва Европа Иттифоқига янада яқинлашадими ёки Россия билан анъанавий дўстона алоқаларни сақлаб қола оладими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг!