Табассум ортидаги қопқон: Россияда мигрантларни пора билан қўлга олишнинг янги тузоғи

«Табассум ортидаги қопқон ва 5-8 йиллик қамоқ хавфи!»: Қамоқхонадан фронтга олиб борувчи хавфли схемадан қандай сақланиш керак?

Россия Федерациясида меҳнат қилаётган миллионлаб марказий осиёлик, жумладан, ўзбекистонлик мусофирлар учун навбатдаги жиддий ва ҳаётий хавф туғдирувчи огоҳлантириш эълон қилинди. Ижтимоий тармоқлар ва мигрантлар жамоаларида тарқалаётган сўнгги видео ҳамда далилларга кўра, йўл ҳаракати хавфсизлиги (ГАИ) ва полиция ходимлари хорижий фуқароларни тўхтатиб, уларни сунъий равишда пора беришга ундаш орқали жиноий жавобгарликка тортиш ҳолатлари кескин кўпайган. Схемага кўра, ходимлар арзимас қоидабузарлик ёки ҳужжат текшируви баҳонасида ҳайдовчи ёки йўловчини тўхтатиб, ўта хушмуомалалик билан, кулиб суҳбат бошлайди.

Сўнгра қўлига китоб, ҳужжат жилди ёки бошқа буюм бериб, гўёки «масалани шу ернинг ўзида ҳал қилиш мумкин»дек сохта таассурот уйғотади. Мигрант вазиятдан қутулиш мақсадида пул қистириши билан камералар ишга тушади ва шахс Россия Жиноят кодексининг 291-моддаси (Пора бериш) билан қўлга олинади. Энг ачинарлиси, бундай модда билан айбланган хорижликларга камида 5 йилдан 8 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланмоқда ва қамоқхонага тушганларнинг аксариятига кейинчалик фронтга шартнома имзолаш босими ўтказилмоқда.

Хўш, бундай психологик қопқонлар қандай ишлайди, полиция ходими билан мулоқотда қандай қоидаларга қатъий амал қилиш шарт ва мусофирларимиз ўз эркинликларини қандай ҳимоя қилишлари керак?

«Китоб орасига қистирилган пул ва тезкор қўлга олиш»: Тузоқнинг дақиқалик схемаси

Мусофирларни қамоқхона ёқасига олиб келаётган маккорона схема қуйидагича ишлайди:

• Ишонч уйғотувчи муомала: Ходимлар агрессия қилмайди, аксинча, ўта дўстона ва илиқ гаплашиб, муаммони «тинчгина ҳал қилиш» мумкинлигига шаъма қилади;

• Қўлга бериладиган буюм: Ҳайдовчи ёки фуқарога ПДД китобчаси, автосуғурта жилди ёки ёзиш дафтари узатилиб, «нима қилишингни ўзинг биласан» қабилида кўрсатма берилади;

• Яширин тасвирга олиш: Пул буюм орасига қўйилган заҳоти барчаси махсус аудио ва видеокамераларга қайд этилади ҳамда оператив гуруҳ чақирилади;

• Оғир жиноий модда: Ҳолат расмий равишда «хизмат вазифасини бажараётган мансабдор шахсга пора бериш» (ст. 291 УК РФ) сифатида расмийлаштирилади.

«Қамоқхонадан тўғри окопга»: Модданинг ҳақиқий даҳшати

Пора билан қўлга тушишнинг мудҳиш оқибатлари:

• 5 йилдан бошланувчи жазо: Россия қонунчилигига кўра, мансабдор шахсга пора бериш оғир жиноят ҳисобланиб, 5-8 йилгача озодликдан маҳрум этиш ва улкан жарималар билан жазоланади;

• Ҳарбий шартнома босими: Бугунги кунда Россия жазони ижро этиш муассасаларида (колонияларда) ўтирган хорижликлар, айниқса мигрантлар урушга шартнома имзолаш учун энг асосий мақсадли гуруҳга айланган;

• Алданиш ва ортга йўлнинг йўқлиги: Арзимаган маъмурий жаримадан қочишга уринган фуқаро бир лаҳзада эркинлигини, соғлиғини ва ҳатто ҳаётини хавф остига қўймоқда.

Ҳуқуқий қалқон: Ҳар бир мигрант билиши шарт бўлган 5 олтин қоида

Россияда полиция ёки ГАИ ходимлари тўхтатганда ўзингизни ҳимоя қилиш йўллари:

• Ҳеч қачон пул таклиф қилманг: Қандай қоидабузарлик содир бўлган бўлмасин, фақат ва фақат расмий баённома (протокол) тузишни талаб қилинг;

• Қўлга ҳеч қандай бегона буюм олманг: Сизга узатилган китоб, папка ёки қоғозларни олишдан бош тортинг ва қўлингиздаги ҳужжатлар орасига пул қўйманг;

• Мулоқотни телефонга ёзиб олинг: Россия қонунчилигига биноан, фуқаро хизмат бурчини бажараётган полиция ходими билан суҳбатини видео ёки аудиога ёзиб олиш ҳуқуқига эга;

• Ишонч телефонларидан фойдаланинг: Агар сиздан очиқ ёки яширин равишда пора талаб қилинса, ИИВнинг 102 ёки 112 рақамларига қўнғироқ қилиб, ўзингизни тўхтатган экипаж рақамини хабар қилинг;

• Қонуний жаримани давлат иловаси орқали тўланг: Расмий жарималарни «Госуслуги» ёки банк иловалари орқали 50 фоизлик чегирма билан қонуний тўлаш ҳар қандай норасмий келишувдан минг марта хавфсизроқдир.

Бир лаҳзалик хато ва енгил йўлни танлаш йиллар давомида панжара ортида ўтиришга ёки уруш домига тортилишга сабаб бўлиши мумкин — қонунийлик ҳар қандай мусофирнинг энг ишончли ҳимоячисидир.

Сизнингча, Россияда меҳнат қилаётган юртдошларимизнинг бундай тузоқларга тушиб қолишига кўпроқ ҳуқуқий саводхонликнинг камлиги сабабми ёки у ердаги тизимнинг бир томонлама босимими? Бундай хавфли вазиятларда мигрантлар ҳуқуқини ҳимоя қилувчи консуллик ва жамоат ташкилотлари яна қандай ёрдам кўрсатиши керак? Ўз шахсий тажрибангиз ва муҳим фикрларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда Россиядаги барча яқинларингиз, дўстларингиз ва танишларингизга ушбу муҳим огоҳлантиришни зудлик билан улашиб, уларни хавфдан огоҳ этинг!