Ҳоҳласангиз ҳам, бунга йўл қўйманг: Ўзингизни йўқотмаслик учун 6 та ҳаётий чегара

Баъзан инсонни энг кўп чарчатадиган нарса иш ёки муаммолар эмас. Бу — бошқаларнинг фикрига қараб яшаш, қадрланмайдиган жойда қолиш ва ўз хоҳишларини доим орқага суриш.

Инсон ўз чегараларини ҳимоя қилишни ўрганмаса, вақт ўтиши билан кимлигини эмас, бошқалар ундан нимани кутаётганини ўйлаб яшай бошлайди.

Аслида эса хотиржам ҳаёт катта ўзгаришлардан эмас, ўз вақтида айтилган бир нечта «йўқ»дан бошланади.

1. Ким бўлишингизни бошқалар ҳал қилишига йўл қўйманг

Ҳар бир инсоннинг ўз қарашлари, мақсадлари ва ҳаёт йўли бор. Атрофдагиларнинг фикри эса доим ҳам сизнинг ҳақиқий эҳтиёжларингизга мос келавермайди.

Бошқаларнинг розилигини олиш учун доим ўзингизни ўзгартириш охир-оқибатда ички норозиликни кучайтиради.

«Ўзинг бўл; қолган барча роллар аллақачон банд».

Шунинг учун ҳар бир муҳим қарор олдидан «Бошқалар нима дейди?» деган саволдан кўра, «Мен буни ҳақиқатан ҳам хоҳлайманми?» деган савол муҳимроқ.

2. Сизни қадрламайдиган жойда қолманг

Инсон баъзан таниш муҳит, қўрқув ёки одат сабабли ўзини қадрламайдиган муносабатларда узоқ қолиб кетади.

Бироқ доимий равишда камситилиш, фикрингиз инкор қилиниши ёки меҳнатингиз қадрланмаслиги — сизга мос муҳит эканини англатмайди.

Сизнинг қадрингизни бошқаларнинг муносабати белгиламайди.

Қадрланмаётган жойдан узоқлашиш ҳар доим ҳам мағлубият эмас. Баъзан бу — ўзингизни ҳимоя қилишнинг энг соғлом шакли.

3. Энергиянгизни ҳар кимга сарфламанг

Вақт ва диққат чекланган ресурс. Уни доимий равишда тортишувлар, кераксиз баҳслар ва сизга ҳеч қандай ижобий натижа бермайдиган муносабатларга сарфлаш инсонни руҳан чарчатади.

Шунинг учун ҳаётингизда нималар сизга куч бераётгани, нималар эса аксинча, кучингизни олаётганини фарқлаш муҳим.

Бунга қуйидагилар ёрдам беради:

• кераксиз баҳсларга қўшилмаслик;

• ҳар бир фикрга жавоб бериш шарт эмаслигини қабул қилиш;

• шахсий чегараларни белгилаш;

• вақтни устувор мақсадларга сарфлаш.

4. Лойиқ бўлганингиздан камига рози бўлманг

Бу фақат пул ёки иш ҳақида эмас. Гап муносабат, ҳурмат, имконият ва инсон сифатидаги қадрингиз ҳақида ҳам кетмоқда.

Ўзингизни бошқаларга ёқиш учун доим пастроқ талаб қўйишга ўргатсангиз, атрофдагилар ҳам сиздан айнан шуни кута бошлайди.

Ўзингизни қадрлаш — ўзингизни бошқалардан устун қўйиш эмас. Бу ўз чегараларингизни англашдир.

5. Ўзингизга «йўқ» дейиш ҳуқуқини беринг

Кўпчилик «йўқ» дейишдан қўрқади. Чунки рад жавоби бошқаларни хафа қилиши, муносабатни бузиши ёки нотўғри тушунилиши мумкин деб ўйлайди.

Аммо ҳар бир «ҳа» ҳам сиз учун яхши қарор эмас.

Баъзи вазиятларда «йўқ» дейиш:

• вақтингизни ҳимоя қилади;

• ортиқча масъулиятдан сақлайди;

• эмоционал босимни камайтиради;

• ўз мақсадларингизга эътибор қаратишга имкон беради.

Энг муҳими, «йўқ» дейиш учун узундан-узоқ оқланиш шарт эмас.

6. Ўзингизга етказаётган ички босимни тўхтатинг

Инсонга баъзан энг қаттиқ босимни атрофидагилар эмас, ўзининг ички овози ўтказади.

«Мен ҳаммани рози қилишим керак», «Мен бундан яхшироғига лойиқ эмасман», «Одамлар мен ҳақимда нима деб ўйлайди?» каби фикрлар инсонни узоқ вақт давомида ўз хоҳишларига қарши яшашга мажбур қилиши мумкин.

Шу сабабли ўзингизга нисбатан муносабатни ҳам ўзгартириш керак.

Ўзингизни доим танқид қилиш ўрнига, хатоларингизни таҳлил қилинг. Қўрқувларингизни инкор қилиш ўрнига, уларнинг сабабини тушунишга ҳаракат қилинг.

Ҳаётни ўзгартирувчи энг муҳим чегара

Кўпинча инсон ҳаётини бирор катта қарор эмас, қайси нарсага энди рози бўлмаслик ҳақидаги қарор ўзгартиради.

Қуйидаги саволларга жавоб бериш бу жараённи бошлашга ёрдам беради:

Энг муҳими — ўзингизни йўқотиб қўйманг

Бошқаларнинг фикрини ҳурмат қилиш мумкин. Аммо ўз ҳаётингиз устидан назоратни бошқаларга бериш шарт эмас.

Сизни ҳамма ҳам тушунмаслиги мумкин. Ҳамма ҳам қарорларингизни маъқулламаслиги мумкин. Айрим одамлар сиз ўз чегараларингизни белгилаганингиздан кейин ҳаётингиздан узоқлашиши ҳам мумкин.

Лекин бу ҳар доим ҳам ёмон натижа эмас.

Чунки инсон ўзини ҳимоя қилишни, керак жойда «йўқ» дейишни ва ўз қадрини ташқи баҳо билан ўлчамасликни ўрганганида, ҳаётида энг муҳим ўзгариш пайдо бўлади: у бошқаларнинг хоҳиши билан эмас, ўз қадриятлари асосида қарор қабул қила бошлайди.

Айнан шу — ички хотиржамлик ва шахсий эркинликнинг энг муҳим белгиларидан биридир.