Туркий давлатлар учун «ТУРКПОЛ» тузилмасини ташкил этиш таклиф қилинди

Туркий давлатлар ўртасида хавфсизлик ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорлик янги босқичга чиқиши мумкин. Туркия ички ишлар вазири Мустафо Чифтчи Туркий давлатлар ташкилоти доирасида Интерпол ва Европолга ўхшаш «ТУРКПОЛ» тузилмасини ташкил этишни таклиф қилди.

Эътиборлиси, ташаббусни Қозоғистон, Озарбайжон, Қирғизистон ва Ўзбекистон ички ишлар вазирлари ижобий қабул қилгани маълум қилинди. Бироқ ҳозирча «ТУРКПОЛ» ташкил этилгани йўқ — гап уни тузиш бўйича таклиф ҳақида бормоқда.

«ТУРКПОЛ» қандай вазифани бажариши мумкин?

Ташаббус 11 сентябрь куни Қозоғистон пойтахти Остонада ўтказилган Туркий давлатлар ташкилоти Ички ишлар вазирларининг 3-йиғилишида муҳокама қилинди.

Мустафо Чифтчининг билдиришича, асосий мақсад — туркий давлатлар ўртасида трансчегаравий жиноятларга қарши курашда ахборот алмашинуви, мувофиқлашув ва қўшма ҳаракат имкониятларини кучайтириш.

У «ТУРКПОЛ»ни Интерпол ва Европолга ўхшаш тузилма сифатида кўриш мумкинлигини билдирган.

«ТУРКПОЛ» ғоясининг асосий мақсади — жиноят ва жиноятчиларга қарши курашда ҳамкорликни янада кучли ва институционал асосга ўтказиш.

Ўзбекистон ҳам таклифни ижобий қабул қилди

Туркия ички ишлар вазири маълум қилишича, ташаббус йиғилишда иштирок этган Қозоғистон, Озарбойжон, Қирғизистон ва Ўзбекистон ички ишлар вазирлари томонидан жуда ижобий қабул қилинган.

Бу эса ғоянинг кейинги босқичда туркий давлатлар ўртасидаги расмий муҳокамалардан бирига айланиши мумкинлигини кўрсатади.

Айни пайтда эса «ТУРКПОЛ»нинг аниқ ваколатлари, бошқарув механизми, қароргоҳи ёки қайси давлатда жойлашиши каби масалалар бўйича якуний қарор қабул қилингани ҳақида маълумот берилмаган.

Аввал «Жиноятчиликка қарши кураш кенгаши» ташкил этилади

«ТУРКПОЛ» ташаббуси алоҳида пайдо бўлган ғоя эмас.

Йиғилишда Туркия томони таклиф қилган Жиноятчиликка қарши кураш кенгашини ташкил этиш масаласи ҳам илгари сурилган ва бу ташаббус қўшма баёнотга киритилган.

Кенгаш доирасида янги авлод жиноий гуруҳлари, терроризм, гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ жиноятлар, ноқонуний миграция, кибержиноятлар, шунингдек ноқонуний букмекерлик ва қимор каби йўналишларда ҳамкорликни кучайтириш режалаштирилмоқда.

Чифтчи маълум қилишича, келгуси ойда Анқарада Туркий давлатлар ташкилоти давлат раҳбарлари саммити доирасида Кенгашнинг таъсис келишувини имзолаш мақсад қилинган.

Туркий давлатлар хавфсизлик соҳасида яқинлашмоқда

«ТУРКПОЛ» таклифи Туркий давлатлар ташкилоти доирасида ҳамкорликнинг фақат иқтисодий ёки маданий соҳалар билан чекланиб қолмаётганини кўрсатади.

Трансчегаравий жиноятчилик замонавий хавфсизликнинг энг мураккаб йўналишларидан бири бўлгани учун давлатлар ўртасида тезкор маълумот алмашиш ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ўртасида мувофиқлашув муҳим аҳамият касб этади.

Шу нуқтаи назардан, агар ташаббус кейинги босқичларда маъқулланса, «ТУРКПОЛ» туркий давлатлар ўртасида хавфсизлик ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорликнинг янги институционал механизмига айланиши мумкин.

Ҳозирча эса энг муҳим жиҳат шу: Туркий давлатлар ўртасида «ТУРКПОЛ» тузиш ғояси расман ўртага ташланди ва Ўзбекистон ҳам бу ташаббусни ижобий қабул қилган давлатлар қаторида қайд этилди.