Сунъий интеллект бугунги кунда ҳар бир инсон ҳаётининг ажралмас қисмига айланган: мижозларни қўллаб-қувватлаш хизматларидаги чат-ботлардан тортиб, ижтимоий тармоқлардаги тавсия алгоритмларигача бўлган барча жараёнлар ортида айнан шу технология турибди. Бироқ, кўпчилик фойдаланувчилар ушбу «кўринмас механика»ни ҳар куни ўнлаб марта ишлатса-да, унинг мавжудлигини англаб етмайди. Пеw Ресеарч Cентер томонидан ўтказилган кенг кўламли тадқиқот шуни кўрсатдики, сунъий интеллектни таниб олиш қобилияти аҳолининг ижтимоий-иқтисодий ҳолатига қараб кескин фарқ қилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Гонконг Баптист университети тадқиқотчилари 10 мингдан ортиқ респондент иштирокида ўтказилган сўровномани таҳлил қилиб, таълим даражаси ва даромад юқори бўлган шахслар сунъий интеллект ишини аниқлашда анча устун эканлигини аниқлашди. Тадқиқотда таълим даражаси билим даражасини белгиловчи энг кучли омил сифатида қайд этилди. Бу ҳолат интернетдан фойдаланишдаги «рақамли тафовут» муаммосига ўхшаш бўлиб, технологик саводхонликдаги тенгсизликни яққол намоён этади.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, сунъий интеллектни таниб олиш — бу АИ-саводхонликнинг пойдеворидир. Технологиянинг таъсирини англамайдиган фойдаланувчилар ўз шахсий маълумотларини ҳимоя қилиш ёки алгоритмлар томонидан қабул қилинган қарорларнинг адолатлилигини баҳолашда жиддий қийинчиликларга дуч келишади. Айниқса, ишга қабул қилиш ёки кредит бериш каби муҳим жараёнларда сунъий интеллектнинг роли тушунилмаслиги ижтимоий ҳимоясизликни кучайтириши мумкин.
Тадқиқот муаллифлари жамиятда «технологик кўр зона» мавжудлигидан хавотирда. Агар фуқаролар алгоритмлар қандай ишлашини тушунмаса, улар тизимнинг хатоларига қарши кураша олмайди ёки шаффофликни талаб қила олмайди. Шу сабабли, сунъий интеллект бўйича таълимни оммалаштириш ва аҳолининг барча қатламлари учун рақамли саводхонликни ошириш келажакдаги ижтимоий тенгсизликни камайтиришнинг ягона йўли ҳисобланади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
