Telegram'даги хавфли фирибгарлик тузоқлари: фуқаролар алданаётган кенг тарқалган 6 та схема

2 дақиқа ўқиш24
Telegram'даги хавфли фирибгарлик тузоқлари: фуқаролар алданаётган кенг тарқалган 6 та схема
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • Ўзбекистонда Telegram мессенжери орқали содир этилаётган кибержиноятлар ва фирибгарлик ҳолатлари кескин кўпайиб, фуқароларга миллиардлаб сўм миқдорида моддий зарар етказилмоқда.
  • Жиноятчилар асосан сохта танловлар, зарарли .апк файллар, кредит ваъдалари, сохта дўконлар ҳамда давлат идоралари номидан фойдаланиб, одамларнинг шахсий маълумотлари ва пул маблағларини ўзлаштирмоқда.

Сўнгги йилларда Ўзбекистонда Telegram мессенжери орқали содир этилаётган кибержиноятлар ва фирибгарлик ҳолатлари кескин ортди. Фуқаролар асосан шахсий аккаунтларни ўғирлаш, банк карталаридаги маблағларни ечиб олиш ҳамда сохта савдо ва кредит схемалари тузоғига тез-тез тушиб қолмоқдалар. Ички ишлар вазирлигининг Киберхавфсизлик маркази маълумотларига кўра, биргина йирик жиноий гуруҳларнинг ноқонуний фаолияти натижасида юзлаб юртдошларимизга миллиардлаб сўм миқдорида моддий зарар етказилган.

Кенг тарқалган энг хавфли фирибгарлик схемалари

Ҳуқуқ-тартибот идоралари ва соҳа мутахассислари мамлакатимизда фуқаролар асосан қуйидаги усуллар орқали алданаётганини қатъият билан қайд этмоқда:

  • Сохта танлов ва овоз бериш ҳаволалари: Фирибгарлар «Энг яхши ота», «Энг яхши она» ёки турли хил боғча ва мактаб танловларида овоз беришни сўраб махсус фишинг ҳаволалар юбормоқда. Ҳаволага кириб, Telegram тасдиқлаш кодини киритган фойдаланувчининг аккаунти тўлиқ қўлга олинади ва унинг номидан барча танишларига қарз сўраб хабарлар тарқатилади.

  • Зарарли .apk дастурлар орқали карталарни бўшатиш: Жиноятчилар гуруҳлар ва шахсий ёзишмалар орқали вирус юкланган .apk файлларни (масалан, тўй таклифномаси ёки янги расм ниқоби остида) тарқатмоқда. Ушбу хавфли усул орқали 133 нафар фуқаронинг банк картасидан қарийб 3 миллиард сўм ўғирлангани аниқланган.

  • Микроқарз ва кредит лимитларини нақдлаштириш: Фирибгарлар Telegram ботлар ва каналлар орқали жуда паст фоизли кредит ёки микромолия ташкилотлари лимитини тезкор нақдлаштириб беришни ваъда қилиб, 600 га яқин фуқаронинг 1 миллиард сўмдан ортиқ маблағини ўзлаштирган.

  • «Мусодара товарлар» ва сохта дўконлар: Давлат божхона қўмитаси ёки йирик савдо омборлари номидан сохта каналлар очиб, арзон нархда телефон ва маиший техника сотишни ваъда қилган гуруҳлар 60 нафар фуқарони 117 миллион сўмга чув туширган.

  • Давлат хизматлари ва раҳбарлар номидан хабарлар: Фирибгарлар My.gov.uz портали ёки вазирлик ва ҳокимият раҳбарлари номидан сохта профиллар очиб, «аккаунтингиз блокланди» ёки «ҳуқуқ-тартибот идоралари сиз билан қизиқмоқда» деган қўрқинчли баҳоналар билан шахсий маълумотларни қўлга киритмоқда.

  • Йўқотилган пулларни қайтариш ваъдаси: Аввал фирибгарларга алданган одамларни такроран нишонга олувчи алоҳида гуруҳлар пайдо бўлган бўлиб, улар «ўғирланган пулни кафолатли ундириб бериш» хизматини таклиф қилиб, жабрланувчилардан яна пул ундирмоқда.

Фирибгарлик тури

Зарар миқдори ёки кўлами

Асосий алдов усули

Зарарли .apk файллар

133 нафар фуқаро, ~3 млрд сўм

Тўй таклифномаси ёки расм ниқобидаги вирус иловалар

Микроқарзларни нақдлаш

600 га яқин фуқаро, >1 млрд сўм

Паст фоизли кредит ва лимитларни нақд қилиш ваъдаси

Сохта онлайн дўконлар

60 нафар фуқаро, 117 млн сўм

Божхона ва омбор товарларини арзон сотиш баҳонаси

Овоз бериш ҳаволалари

Юзлаб аккаунтлар

Танловларда қатнашиш ва овоз йиғиш сохта ҳаволалари

Жабр кўрганда ёки шубҳа туғилганда нима қилиш керак?

Агар сиз ёки яқинларингиз Telegram орқали фирибгарлар тузоғига тушган бўлсангиз, вақтни бой бермасдан зудлик билан қуйидаги ҳимоя чораларини кўриш тавсия этилади:

  1. Банк картасини дарҳол блоклаш: Агар карта маълумотлари, махсус кодлар ёки SMS-код бериб юборилган бўлса, дарҳол банк мобил иловаси ёки колл-маркази орқали картани блокланг.

  2. Бегона сеансларни ўчириш: Telegram созламаларида «Қурилмалар» (Devices) бўлимига кириб, барча шубҳали ва нотаниш фаол сеансларни зудлик билан якунланг ҳамда икки босқичли аутентификацияни (2FA) ўрнатинг.

  3. Расмий идораларга мурожаат қилиш: Барча ёзишмалар, ўтказма чеклари ва фирибгарнинг профил ҳаволасини сақлаб (скриншот қилиб), 102 қисқа рақамига ёки ИИВ Киберхавфсизлик марказига расмий ариза билан мурожаат қилинг.

Сизнингча, фуқароларни бу каби киберфирибгарлардан ҳимоя қилиш учун қўшимча равишда яна қандай қатъий чоралар кўрилиши керак? Ўз фикрингизни изоҳларда қолдиринг!

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?