Лейден обсерваторияси астрономлари Сут Йўлига ўхшаш юзлаб галактика моделларини яратишди. Тадқиқот давомида олимлар деярли бир хил шароитларда, фақат битта юлдузнинг ўрнини бироз ўзгартирган ҳолда симуляциялар ўтказишди. Натижалар шуни кўрсатдики, ҳатто энг кичик ўзгариш ҳам вақт ўтиши билан галактиканинг спирал тармоқлари ва марказий қисмининг айланиш тезлигига сезиларли таъсир кўрсатар экан. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Бу ҳодиса "капалак эффекти"га ўхшаш бўлиб, кичик тебранишлар бутун галактика тузилишини ўзгартириб юбориши мумкинлигини исботлади. Илгари олимлар миллиардлаб юлдузлардан иборат тизимларда бундай локал ўзгаришлар ўзаро мувозанатланиб кетади деб ҳисоблашган, аммо янги тадқиқот бу қарашни инкор этди.
Тадқиқотчилар, шунингдек, аввалги илмий моделлардаги қарама-қаршиликларнинг сабабини ҳам аниқлашди. Кўпинча ҳисоблаш жараёнини осонлаштириш учун юлдузлар нуқтавий объект эмас, балки тарқоқ булутлар сифатида моделлаштирилади. Бу эса гравитацион ўзаро таъсирларни сунъий равишда камайтириб, галактикадаги ҳақиқий хаотик динамикани яшириб қўяди.
Шунга қарамай, галактика ўзининг асосий спирал шаклини сақлаб қолади. Олимларнинг фикрича, Сут Йўлининг аниқ тузилишини башорат қилиш имконияти тахминан бир миллион йил ўтгач йўқолади. Бу галактиканинг 10 миллиард йиллик ёши билан солиштирганда жуда қисқа муддат ҳисобланади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
