Вера К. Rubin обсерваторияси янги митти галактикани кашф этди

Вера К. Rubin обсерваторияси ўзининг асосий ўн йиллик осмон шарҳи бошланишидан олдин ҳам ноёб кашфиётга қўл урди. ixbt.com маълумотига кўра, астрономлар Сомон Йўлининг ўта хира митти йўлдош галактикасини аниқлашга муваффақ бўлишди. Ақуариус ИВ деб номланган ушбу осмон жисми телескопнинг асосий иш бошлашидан олдинги синов маълумотлари асосида топилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Янги объект 2025-йилнинг апрелидан 2026-йилнинг январигача йиғилган Эарлй Дата Превиев 2 (EDP2) синов маълумотлари доирасида қайд этилган. Мазкур дастлабки шарҳ осмон сферасининг қарийб 7 фоиз қамровини ўз ичига олган бўлиб, олимларга келгусидаги кенг кўламли тадқиқотлар учун муҳим имкониятларни тақдим этди.

Махсус қидирув усуллари ва исохронлар

Ақуариус ИВни оддий суратларда кўриб бўлмайди, чунки ўта хира митти галактикалар одатий галактика кўринишига эга эмас. Шунинг учун тадқиқотчилар махсус қидирув усулидан фойдаланишди. Объект олд ва орқа фондаги юлдузлар орасидаги бир неча ўнлаб хира юлдузлардан иборат тўплам сифатида намоён бўлди.

Олимлар бир хил газ булутидан бир вақтда ҳосил бўлган юлдузларнинг ранги ҳамда ёрқинлиги боғлиқлигини кўрсатувчи ягона исохронга мос келувчи гуруҳларни изладилар. Қадимий ва металларга камбағал юлдузлар популяцияси модели турли масофаларда текшириб кўрилди. Натижада Ақуариус ИВ ҳудудида тасодифий фон кўрсаткичларидан сезиларли даражада кўп мос юлдузлар борлиги аниқланди.

Қоронғи материяни ўрганишдаги аҳамияти

Аниқланган митти галактиканинг ўлчами Сомон Йўлининг деярли барча шарқона тўдаларидан каттароқ экани маълум бўлди. Бу жиҳат жуда муҳим, чунки шар тўдалари эски юлдузларнинг зич тизимлари ҳисобланса, митти галактикалар ўзларининг қоронғи материя галоларига эга бўлади.

Олинган характеристикалар Ақуариус ИВ айнан ўта хира митти галактика эканини кўрсатмоқда. Бундай объектлар қоронғи материяни ўрганишда катта қизиқиш уйғотади, сабаби уларда оддий моддалар жуда кам бўлиб, хусусиятлари асосан қоронғи галолар орқали белгиланади.

Ҳозирги вақтда Сомон Йўли атрофида шундай табиатга эга 40 га яқин галактика маълум. Мутахассисларнинг фикрича, келгуси ЛССТ шарҳи бу кўрсаткични икки баробарга ошириш имконини беради. Эслатиб ўтамиз, Вера К. Rubin обсерваториясининг асосий ўн йиллик илмий ишлари 2026-йил июн ойида бошланган бўлиб, у бутун жанубий осмонни мунтазам равишда кузатиб боради.