Қуёшда 2024-йилнинг энг йирик доғи пайдо бўлди: Ерга таъсири қандай бўлади?

Қуёш юзасида жорий йил бошидан буён кузатилган энг улкан фаол соҳа шаклланди. Россия Фанлар академияси Коинот тадқиқотлари институти Қуёш астрономияси лабораторияси мутахассисларининг маълум қилишича, 4478-рақамли қуёш доғлари гуруҳи ўз кўлами бўйича 2024-йилнинг барча рекордларини янгилади. Ушбу соҳанинг майдони 1190 шартли бирликка етган бўлиб, у аввалги етакчи — феврал ойида кузатилган 4366-сонли соҳадан сезиларли даражада каттадир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Эслатиб ўтамиз, феврал ойидаги рекордчи соҳа ўз вақтида Х8.1 классидаги ўта кучли чақнашни келтириб чиқарган эди. Ўша воқеа ХХИ асрнинг энг фаол қуёш ҳодисалари қаторидан жой олган. Янги аниқланган 4478-соҳа эса ўзининг улкан ўлчамларига қарамай, ҳозирча юқори даражадаги портлаш фаоллигини намойиш этмаяпти. Бироқ олимлар бу хотиржамлик вақтинчалик бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқда.

Энергия тўпланиши ва кутилаётган хавфлар

Мутахассисларнинг таҳлилларига кўра, мазкур улкан доғ ичида ҳозирда улкан миқдорда энергия тўпланмоқда. Гарчи яқин соатлар ичида кучли чақнашлар содир бўлиши ҳақида аниқ белгилар бўлмаса-да, қуёш плазмасининг кичик ҳажмдаги отилишлари аллақачон қайд этилган. Бу эса Қуёшнинг ички қатламларида динамик жараёнлар кечаётганидан далолат беради.

Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, ушбу кичик плазма оқимлари 30-июн ва 1-июль кунлари Ер магнетосферасига етиб келиши мумкин. Бу эса сайёрамизда кучсиз ёки ўрта даражадаги магнит бўронларини келтириб чиқариши эҳтимолдан холи эмас. Ўзбекистонлик мутахассислар ҳам бундай табиий ҳодисалар пайтида сурункали касалликларга чалинган ва об-ҳавога таъсирчан инсонларни эҳтиёткор бўлишга чақиради.

Яқин икки кун ичида ушбу фаол соҳа деярли аниқ Қуёш — Ер чизиғига чиқиши кутилмоқда. Бу ҳолатда Қуёшда содир бўлиши мумкин бўлган ҳар қандай кучли чақнаш ёки массив плазма отилиши тўғридан-тўғри Ер томон йўналади. Бундай вазиятда геомагнит бўронларининг кучи ва уларнинг алоқа тизимлари ҳамда энергетика тармоқларига таъсири кескин ортиши мумкин.

Ҳозирда дунё бўйлаб астрономик обсерваториялар ва коинот аппаратлари 4478-соҳани диққат билан кузатмоқда. Қуёш фаоллиги сикли ўзининг чўққисига яқинлашаётган бир пайтда, бундай улкан доғларнинг пайдо бўлиши кутилган ҳодиса бўлса-да, уларнинг кутилмаган оқибатлари доимий назоратни талаб этади. Олимлар вазият исталган дақиқада ўзгариши мумкинлигини таъкидламоқда.