Теа Энергй термоядро реакторлари учун 20 миллион доллар грант олди

Термоядро энергиясини тижорий мақсадларда жорий этишга интилаётган Теа Энергй стартапи АҚШ Энергетика вазирлигидан 20 миллион доллар миқдорида йирик федерал грант ютиб олди. Ушбу маблағ юқори ҳароратли ўта ўтказувчан (ҲТС) магнидларни ишлаб чиқариш жараёнини молиялаштиришга йўналтирилади ва келажакдаги энергия манбаларини яратишда муҳим қадам бўлиб хизмат қилади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

TechCrunch нашрининг маълумот қилишича, мазкур молиялаштириш АҚШ Энергетика вазирлиги қошидаги Илғор тадқиқот лойиҳалари агентлиги (АРПА-Э) томонидан тақдим этилган. Қаттиқ технологиялар (ҳард-теч) билан шуғулланувчи стартаплар учун ишлаб чиқариш ҳар доим катта молиявий харажатларни талаб қилган, шу боис бу грант компания учун муҳим кўмак ҳисобланади.

Магнитли қамраш ва стелларатор технологияси

Магнитли қамраш реакторлари термоядро энергиясини ҳосил қилишнинг асосий икки усулидан бири бўлиб, уларда кучли магнит майдонлари плазмани ушлаб туради ва сиқади. Заррачалар ёқилғи қўшилиб бирлашгунга қадар қиздирилади ва улкан миқдордаги энергия ажралиб чиқади. Бу жараёнда ҲТС магнидлари энг қимматли, аммо ҳал қилувчи компонентлар сирасига киради.

Теа Энергй компаниясининг реактори стелларатор деб номланувчи дизайнга асосланган. Stellarаторлар эгри-бугри шаклдаги велосипед камераси шинасини эслатиб, плазмани самаралироқ чеклашга ёрдам беради. Одатда бундай қурилмалар учун магнитлар мураккаб шаклларда ясалади, бу эса уларнинг таннархини кескин ошириб юборади.

Харажатларни камайтиришнинг инновацион ёндашуви

Ишлаб чиқариш харажатларини пасайтириш мақсадида Теа ўзига хос ечимни қўллаган. Компания реакторида асосий вазифани бажарувчи 12 та йирик магнит атиги тўрт хил андозадан ясалган. Плазмани аниқ созлаш учун ишлатиладиган 300 дан ортиқ кичик магнитларнинг барчаси эса ўзаро бир хил шаклга эга.

Мазкур кичик магнитлар реактор периметри бўйлаб компьютер экранидаги пикселлар каби тақсимланган. Уларнинг дастурий таъминот ёрдамида бошқарилиши қурилиш жараёнида йўл қўйиладиган хатоликларга нисбатан бардошлиликни оширади ва охир-оқибат умумий харажатларни сезиларли даражада камайтиради.

Ҳозирги кунда Теа Энергй энг кўп маблағ жалб қилган термоядро стартапларидан бири саналади. Жорий йилнинг май ойида компания 100 миллион доллар сармоя йиғган эди, 2024-йил бошида эса 20 миллион долларлик Сериес А раундини муваффақиятли якунлаган. Саноатдаги бошқа кўплаб ҳамкасблари қатори, Теа ҳам 2040-йилларнинг ўрталарига бориб тижорат миқёсидаги биринчи термоядро электр станциясини қуришни режалаштирмоқда.