Türkiye'den stratejik hamle: Ankara, Rusya'nın 'Yamal LNG' gazına göz dikti

Avrupa Birliği'nin 1 Ocak'tan itibaren Rusya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını tamamen yasaklamaya hazırlandığı bir dönemde, uluslararası enerji piyasasında büyük bir yeniden yapılanma başlıyor. Rusya Enerji Haftası kapsamında Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar «Yamal LNG» projesinin ana sahibi olan «Novatek» başkanı Leonid Mikhelson ile önemli görüşmeler gerçekleştirdi.

Avrupa tarafından reddedilen rekor seviyedeki gaz akışları, artık lojistik açıdan elverişli olan Türkiye pazarına yönlendirilebilir.

Görüşmelerin detayları: Ankara neyi hedefliyor?

Türkiye Enerji Bakanı, kendi resmi sayfasında Novatek yönetimi ile yapılan görüşmenin temel amaçlarını açıkladı:

• LNG alanında iş birliği: Taraflar, sıvılaştırılmış gaz alanındaki ortaklık fırsatlarını, yeni tedarik rotalarını ve küresel piyasadaki değişimleri detaylı bir şekilde görüştü;

• Enerji güvenliği: Alparslan Bayraktar, «Ülkemizin enerji çeşitliliğini artıran ve tedarik güvenliğini güçlendiren stratejik adımlar atmaya devam edeceğiz» dedi.

Avrupa'nın 13,5 milyar metreküplük boşluğu ve «Yamal LNG»

Bugüne kadar «Yamal LNG», Rusya'nın Avrupa'ya serbestçe giren en büyük gaz projesi konumundaydı:

• Avrupa'ya rekor ihracat: Bu yılın ilk 7 ayında AB ülkelerine yapılan sevkiyat hacmi rekor seviyeye ulaşarak 9,8 milyon tona (13,5 milyar metreküp gaz) ulaştı;

• Türkiye için elverişli yol: 1 Ocak'tan itibaren kısıtlamalar yürürlüğe girdiğinde, bu devasa hacim Asya'ya kıyasla nakliye yolu çok daha yakın ve maliyetleri daha düşük olan Türkiye'ye yönelebilir;

• Yeniden satış imkanı: Avrupa şirketlerinin, uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki Yamal gazını 2027 Temmuz ayına kadar başka ülkelere yeniden satmasına (reeksport) izin verilmiştir.

«Gazprom» için zor durum ve Türkiye'nin arbitraj planı

Türkiye'nin Novatek ile yakınlaşması, geleneksel boru hattı gazı tedarikçisi «Gazprom» için ciddi bir rekabet oluşturabilir:

• Gazprom başkanı ile de görüşme: Alparslan Bayraktar aynı gün Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Aleksey Miller ile de bir görüşme yaparak doğal gaz alanındaki ortaklığı ele aldı;

• 22 milyar metreküplük sözleşmenin sonu: İlişkilerin hassasiyeti, Türkiye ile Gazprom arasındaki 22 milyar metreküplük iki büyük sözleşmenin süresinin bu yılın sonunda dolacak olması ve henüz yeni anlaşmaların açıklanmamış olmasından kaynaklanıyor;

• Kış arbitrajından kazanç sağlama planı: Rusya Ulusal Enerji Güvenliği Fonu uzmanları, Türkiye'nin bu kış alışılmadık derecede yüksek fiyatlardan yararlanabileceğini belirtiyor: Yani daha ucuz Rus LNG'sini kabul edip, diğer kaynaklardan boşalan gaz hacimlerini Avrupa'ya daha yüksek fiyattan yeniden satarak (arbitraj) büyük kâr elde etme olasılığı yüksek.

Avrupa Birliği'nin yeni yasakları Rus gazını tamamen durduramaz; aksine, Türkiye gibi büyük merkezler üzerinden dolaylı yollarla dünya pazarına yeniden girmesini sağlayabilir.