İran, Hürmüz Boğazı'nı açmak için ABD'den hangi 7 şartın yerine getirilmesini istiyor?

Hürmüz Boğazı üzerinden uluslararası gemi trafiği yeniden başlayabilir, ancak bu durum Washington'ın Tahran'ın taleplerini kabul etmesine ve geçmişte yapılan hataları tanımasına bağlı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, stratejik su yolunu açmanın zor olmadığını, bunun için ABD'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan İran şartlarını yerine getirmesi gerektiğini belirtti. Tahran ise müzakerelerin yanı sıra Basra Körfezi'nde yeni güvenlik mekanizmaları oluşturulmasını da tartışıyor.
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki durumu çözme konusundaki pozisyonunu bir kez daha açıkladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Umman ziyareti sırasında ifade ettiği görüşlere göre, uluslararası gemi trafiğinin yeniden başlaması Washington'ın İran'ın taleplerini yerine getirmesine, uluslararası hukuk normlarından kaynaklanan yükümlülüklere uymasına ve önceki hataları kabul etmesine bağlı.
Tahran'ın pozisyonuna göre, boğazı açmak için karmaşık teknik çözümlere gerek yok. Asıl mesele, ABD'nin siyasi karar alması ve İran ile anlaşmaya hazır olmasıdır.
Arakçi: «Boğazda gemi trafiğini yeniden başlatmak zor değil»
Abbas Arakçi bu konuda Umman ziyareti sırasında açıklamalarda bulundu. Arakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği yeniden başlatmak için ABD'nin İran tarafının öne sürdüğü şartları kabul etmesi ve üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
«Hürmüz Boğazı üzerinden gemi trafiğini yeniden başlatmak zor bir görev değil. Bunun için ABD'nin İran'ın uluslararası hukuktan kaynaklanan şartlarını kabul etmesi yeterli. Mevcut durumdan çıkış ancak ABD'nin yaptığı hataları kabul edip, daha önce üstlendiği yükümlülükleri yerine getirdiği takdirde mümkündür», — diye yazdı Arakçi Telegram kanalında.
Bakanın açıklamasında, Washington'ın pozisyonunun değişmesi, boğazdaki durumu çözmenin temel şartlarından biri olarak gösterildi.
İran ve Umman Basra Körfezi'ndeki güvenliği görüştü
Arakçi'nin belirttiğine göre, Maskat'taki istişareler sırasında İran ve Umman, Basra Körfezi'nde güvenliği sağlamanın yeni mekanizmalarını oluşturma konusunu da görüştü.
İran Dışişleri Bakanı, bölgede istikrarın sağlanmasında yerel devletlerin rolünün güçlenmesi gerektiğini vurguladı. Ona göre, bölgedeki ülkeler güvenliği sağlamak için yabancı askeri güçlere dayanmak yerine, kendi imkanlarına ve iş birliklerine güvenmelidir.
Arakçi, bu yöndeki diyaloğun başladığını belirterek, bölgesel güvenlik konularında devletlerin bağımsız yaklaşımını destekledi.
Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmak için sunduğu 7 şart nelerden oluşuyor?
Daha önce Abbas Arakçi, İran'ın ABD ile uzmanlar düzeyinde müzakereler yürütmeye ve iki günlük bir plan çerçevesinde Hürmüz Boğazı'nı açmaya hazır olduğunu belirtmişti. Bunun için Washington'ın Tahran tarafının öne sürdüğü yedi temel şartı yerine getirmesi gerekiyor.
Medya bilgilerine göre, daha önce ABD'ye gizli yollarla sunulan bu talepler şunları içeriyor:
1
Tüm cephelerde ateşkes
ABD ve İsrail'in sadece İran'a değil, aynı zamanda bölgedeki müttefiklerine, özellikle Lübnan'daki askeri operasyonlarını da durdurması talep ediliyor.
2
Deniz ablukasının kaldırılması
ABD donanması tarafından İran limanlarına yönelik uygulanan ablukanın tamamen sona erdirilmesi ve Amerikan savaş gemilerinin çatışma bölgesinden çekilmesi.
3
Yaptırımların kaldırılması
Washington'ın İran'a yönelik kısıtlamalarının, özellikle İran petrolünün dünya pazarına ihracatını engelleyen tedbirlerin kaldırılması.
4
Dondurulmuş varlıkların iadesi
Yurt dışında bloke edilen İran devlet fonlarına erişimin yeniden sağlanması. Bu miktarın en az 12 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
5
Zarar tazminatı ödenmesi
2025 ve 2026 yıllarındaki askeri operasyonlar sonucunda İran'a verilen zararlar için tam tazminat ödenmesi.
6
Güvenlik garantileri verilmesi
ABD ve müttefikleri tarafından İran'a yönelik yeni saldırı ve provokasyonların yapılmayacağına dair garantiler.
7
Boğaz üzerindeki kontrolün yeni düzeninin tanınması
Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğini düzenleme konusunda İran kontrolüne dayalı yeni bir hukuki rejimin güçlendirilmesi.
Bu yedi şart, medyada yer alan bilgilere dayanmakta olup, bunların ABD tarafından kabul edildiğine veya resmi bir anlaşmaya dönüştüğüne dair bir bilgi bulunmamaktadır.
Hürmüz Boğazı çevresindeki durum neden tüm dünya için önemli?
Hürmüz Boğazı, dünya enerjisi ve uluslararası deniz ticaretindeki en önemli stratejik rotalardan biri olarak kabul edilir. Basra Körfezi'nden dünya pazarlarına petrol ve diğer enerji kaynaklarının taşınmasında bu su yolu özel bir öneme sahiptir.
Bu nedenle boğazdaki herhangi bir kısıtlama, askeri gerilim veya gemi trafiğinin durması; petrol fiyatlarını, nakliye maliyetlerini, sigorta tarifelerini ve uluslararası ticaret zincirlerini etkileyebilir.
İran'ın ABD ile müzakerelere hazır olması ve Hürmüz Boğazı'nı açma şartlarını bir kez daha açıklaması, bölgede diplomatik çözüm arama imkanının mevcut olduğunu gösteriyor. Ancak Tahran'ın talepleri oldukça kapsamlı olup, sadece deniz trafiğini değil; yaptırımları, askeri güvenliği, finansal varlıkları ve bölgesel siyasi ilişkileri de kapsamaktadır.
Abonelikle reklam yok
Zamin Premium — aylık 4 900 UZS
İlgili haberler























Yorumlar0
…