El-Niño Tehdidi: Köpekbalıkları Yeni Bölgeleri İşgal Ediyor

Deniz bilimciler, El-Niño iklim olayının şiddetlenmesinin okyanuslardaki canlıların hareketini önemli ölçüde etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Uzmanlara göre, su sıcaklığının keskin bir şekilde artması sonucunda köpekbalıkları, zehirli deniz yılanları ve normalde belirli bölgelerde bulunmayan diğer deniz canlılarının yeni su alanlarına göç etme olasılığı yüksek.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre, bu yılın sonbaharına kadar El-Niño'nun orta veya güçlü bir aşamaya ulaşması bekleniyor. Şu anda ABD'nin batı kıyıları yakınındaki deniz suları rekor seviyede ısınmış durumda. Bu nedenle bilim insanları, okyanus ekosisteminde ciddi değişiklikler meydana gelebileceğini vurguluyor.

El-Niño; Pasifik Okyanusu'nda doğudan batıya esen rüzgarların zayıflaması veya yön değiştirmesi sonucunda sıcak suların Asya kıyıları yerine ABD'ye doğru kaymasıyla ilişkili doğal bir iklim olayıdır. Bu süreç genellikle her iki ila yedi yılda bir gözlemlenir ve 9 ila 12 ay sürebilir.

NOAA tahminine göre, Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasındaki dönemde "çok güçlü" bir El-Niño yaşanma olasılığı yüzde 63'tür. Uzmanlar, bu durumun tarihteki en güçlü El-Niño olaylarından biri olabileceğini söylüyor. Ancak kurum yetkilileri, bu durumun panik nedeni olmadığını da kaydetti.

NOAA Ulusal Hava Durumu Servisi Direktörü Ken Graham, her El-Niño'nun kendine has özellikleri olduğunu ve etkilerinin aynı şekilde gerçekleşmeyeceğini belirtti. Modern gözlem sistemleri ve bilimsel analizler sayesinde olası değişiklikleri önceden tespit etme ve halkı hazırlama imkanları genişlemiştir.

Bilim insanları özellikle köpekbalıklarının sayısı ve türlerinin değişebileceğini vurguluyor. Sadece büyük beyaz köpekbalıkları değil, kaplan köpekbalıkları, boğa köpekbalıkları ve çekiç başlı köpekbalıklarının da yeni bölgelerde ortaya çıkması bekleniyor. Kaliforniya Eyalet Üniversitesi Profesörü Chris Lowe, genç büyük beyaz köpekbalıklarının San Diego'daki geleneksel yaşam alanlarını terk etmeye başladığını ve El-Niño'nun etkisiyle daha da beklenmedik türlerin kıyılara yaklaşabileceğini söylüyor.

Uzmanlar bunun sadece köpekbalıklarıyla sınırlı kalmayacağını da vurguluyor. Mahi-mahi balıkları, mavi yüzgeçli orkinoslar, deniz kaplumbağaları ve zehirli deniz yılanları gibi tropik canlılar da yeni bölgelerde görülebilir. Kaliforniya Üniversitesi Benioff Okyanus Girişimi Başkanı Douglas McCauley'e göre, Kaliforniya sularında daha önce neredeyse hiç görülmemiş birçok "sıradışı tropik canlı"nın ortaya çıkması ihtimal dahilindedir.

Bunlardan biri, güçlü bir zehre sahip olan ve normalde Kaliforniya sularında yaşamayan sarı karınlı deniz yılanıdır. Bilim insanları, sıcak suların etkisiyle bu türlerin geçici olarak bu bölgelere girebileceğini söylüyor.

Ayrıca su sıcaklığının yükselmesi, Pseudo-nitzschia olarak bilinen zehirli alglerin çoğalmasını da hızlandırabilir. Ürettikleri domoik asit insanlar ve deniz hayvanları için tehlikelidir. Daha önce 2015 yılında gözlemlenen ve "The Blob" olarak adlandırılan güçlü deniz ısınma olayı sırasında ABD batı kıyılarında yengeç ve diğer deniz ürünleri avı geçici olarak durdurulmuştu.

Uzmanlar bu kez de benzer değişikliklerin gözlemlenebileceğini istisna etmiyor. Aynı zamanda köpekbalıkları ve balinaların kıyılara yaklaşabileceği, bazı balık türlerinin, özellikle orkinos stoklarının ise bazı bölgelerde artabileceği kaydediliyor.