Avtomobil sanoati tarixidagi eng gʻalati va unutilgan aksessuarlar

Bugungi kunda haydovchilar xavfsizlik, qulaylik va ishonchlilikni zamonaviy avtomobillarning ajralmas qismi deb bilishadi. Biroq, avtosanoatning ilk oʻn yilliklarida vaziyat butunlay boshqacha edi. Oʻsha paytlarda avtomobil egalari hayotini osonlashtirish va safarlarni biroz boʻlsa-da shinamroq qilish uchun hozirda bizga gʻalati va hatto kulgili tuyuladigan turli xil qurilmalarga pul sarflashlariga toʻgʻri kelgan. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Avtomobil olamidagi oʻtmishga nazar tashlansa, bugungi kunda standart hisoblangan koʻplab texnologiyalarning ajdodlari qanchalik sodda va baʼzan xavfli boʻlganini koʻrish mumkin. Masalan, hozirgi zamonaviy krossoverlar va sedanlardagi quyoshdan himoya qiluvchi tonirovka yoki maxsus oynalar oʻrniga, ilgari avtomobil tomiga oʻrnatiladigan ulkan "qanotlar" taklif etilgan. Ushbu qurilma nafaqat koʻzni quyoshdan himoya qilgan, balki Austin A35 kabi mashinalarga qoʻshimcha aerodinamik kuch berishi ham taʼkidlangan.

Qulaylik va xavfsizlikning oʻtmishdagi qiyofasi

Hozirda biz avtomobil ichidagi oʻrindiqlar ergonomikasiga katta eʼtibor beramiz. Ammo urushdan keyingi yillarda Manchesterning Mosely kompaniyasi haydovchilarga puflama yostiqlarni taklif qilgan. Bu yostiqlar maksimal darajadagi yumshoqlikni taʼminlashi kerak edi, biroq ularning chidamliligi va amaliyligi katta soʻroq ostida boʻlgan. Shuningdek, uzoq masofaga charchamay borish uchun zavod oʻrindiqlariga qoʻshimcha ravishda qisqichlar yordamida mahkamlanadigan maxsus suyanchiqlar ham sotilgan.

Yuk tashish masalasida ham oʻziga xos yechimlar mavjud edi. Bugungi kunda biz oʻrganib qolgan plastik tom bokslari (roof box) paydo boʻlishidan oldin, Monsall kompaniyasi turli rangdagi matoli sumkalarni ishlab chiqargan. Ularni deyarli har qanday avtomobilning tomiga oʻrnatish mumkin boʻlgan. Shuningdek, Berkeley kompaniyasi tomonidan taqdim etilgan kichik hajmli Caravette tirkamalari oʻsha davrning eng qimmat aksessuarlaridan biri sanalgan.

• Brexton clip-on table — tirbandlikda choy ichish uchun rulga yoki panelga mahkamlanadigan kichik stolcha;
• Bowmonk Dynometer — tormoz tizimi va yoqilgʻi sarfini oʻlchovchi, panel ustiga shunchaki yopishtirib qoʻyiladigan moslama;
• Delaney Galley — xavfsizlik kamarlari hali majburiy boʻlmagan davrlarda haydovchini oʻrindiqda ushlab turish uchun moʻljallangan ilk himoya vositalari.

Mashhurlar reklamasi va texnik nazorat

Qiziqarli jihati shundaki, oʻsha davrlarda ham mashhur shaxslar avtomobil aksessuarlarini faol reklama qilishgan. Masalan, afsonaviy poygachi Stirling Moss nafaqat motor moylari yoki kiyimlarni, balki avtomobilni tozalash uchun moʻljallangan oddiy lattalarni ham targʻib qilgan. U hatto ushbu matoni oʻzining eng sevimli sovgʻalari roʻyxatiga kiritganini taʼkidlagan.

Bugungi kunda Oʻzbekiston yoʻllarida harakatlanayotgan Chevrolet yoki BYD kabi zamonaviy avtomobillarda barcha texnik koʻrsatkichlar bort kompyuterida aks etadi. Biroq, oʻtgan asrning oʻrtalarida Bowmonk Dynometer kabi qurilmalar haydovchilarga tormoz tizimi qanchalik samarali ishlayotganini koʻrsatib beruvchi yagona vosita boʻlgan. Albatta, bunday moslamalarning aniqligi zamonaviy datchiklar bilan solishtirganda juda past edi.

Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, avtomobil aksessuarlari evolyutsiyasi insoniyatning qulaylikka boʻlgan intilishini koʻrsatadi. Garchi ushbu unutilgan gadjetlarning aksariyati bugungi kunda muzey eksponatiga aylangan boʻlsa-da, ular zamonaviy xavfsizlik va qulaylik tizimlarining shakllanishiga poydevor boʻlib xizmat qilgan.