Venesuela prezidenti Nikolas Maduroning Amerika harbiylari tomonidan kutilmaganda qo‘lga olinishi Karakasda katta siyosiy bo‘shliqni yuzaga keltirdi. Garchi rasman rahbarlik jilovlari vitse-prezident Delsi Rodriges qo‘liga o‘tgan bo‘lsa-da, amalda mamlakat taqdirini «chavezm» maktabining ikki qudratli va xavfli arbobi belgilamoqda.
Soyadagi ikki gigant: Padrino va Kabelio
The Washington Post nashrining tahliliga ko‘ra, ayni damda Venesuelada qarorlarni qabul qiluvchi asosiy kuchlar mudofaa vaziri Vladimir Padrino Lopes va ichki ishlar vaziri Diosdado Kabeliodir. Ular nafaqat qurolli kuchlarni, balki mamlakat iqtisodiyotining eng daromadli tarmoqlarini ham nazorat qilishadi.
Vladimir Padrino: Armiya va iqtisodiyot «xo‘jayini»
2014 yildan buyon mudofaa vaziri kursisini egallab kelayotgan Padrino amalda hokimiyatning alohida tarmog‘ini yaratgan.
- Nazorat: Armiyadan tashqari, yirik konlar, portlar va asosiy iste’mol tovarlarini taqsimlash tizimi uning iznida.
- Ayblov: AQSH rasmiylari uni giyohvand moddalar savdosida ayblab, boshi uchun 15 million dollar mukofot e’lon qilgan.
Diosdado Kabelio: «Inqilob bolg‘asi»
Ichki ishlar vaziri Kabelio rejimning eng radikal va shafqatsiz vakili hisoblanadi.
- Qurolli guruhlar: U nafaqat politsiyani, balki mototsikllarda yuruvchi niqobli «kolektivos» jangarilarini ham boshqaradi.
- Uslubi: Uning «Bolg‘a bilan ur» ko‘rsatuvi va «Shubhalanish – xiyonat» degan shiori mamlakatdagi qo‘rquv muhitini ifodalaydi. Uning boshi uchun AQSH 25 million dollar tikib qo‘ygan.
Rasmiy va amaliy hokimiyat taqsimoti
Garchi prezidentlik kursisida Delsi Rodriges o‘tirgan va uning akasi Xorxe Rodriges parlamentni boshqarayotgan bo‘lsa-da, kuch ishlatar tuzilmalarsiz ularning hukmi kesilgan. Ekspertlar fikricha, hozirgi vaziyatda vazifalar quyidagicha taqsimlangan: «Delsi boshqaradi, Diosdado esa tartib o‘rnatadi».
Banditmi yoki fanatik?
Vashington ekspertlari ushbu ikki figura bilan muzokara qilish imkoniyatlarini turlicha baholamoqda:
- Padrino (Harbiy biznesmen): Mutaxassislar fikricha, «bandit bilan kelishish osonroq». Padrino o‘z manfaatlari va xavfsizligi evaziga AQSH bilan muayyan bitimlarga kelishishi mumkin.
- Kabelio (Mafkuraviy fanatik): U bilan kelishuvga erishish deyarli imkonsiz deb ko‘riladi. Uning oilaviy klani razvedka va soliq tizimigacha kirib borgan bo‘lib, u hokimiyatni oxirigacha himoya qilishga tayyor.
Maduro ag‘darilgach, Karakas ko‘chalarida «kolektivos» guruhlari blokpostlar o‘rnatib, aholini qattiq nazoratga oldi. Bu esa yangi rahbariyatning mamlakatni temir intizom bilan boshqarish niyatidan dalolat beradi.
Sizningcha, Venesuelaning yangi rahbariyati AQSH bilan til topisha oladimi yoki ichki nizolar fuqarolar urushiga aylanib ketadimi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
