Xitoy matbuoti Putin qo‘ng‘irog‘i haqida yangi versiya tarqatdi
Yaqin Sharq atrofidagi keskinlik yana “qizib” turgan bir paytda, Xitoy OAV maydonida shov-shuvli versiya paydo bo‘ldi: go‘yo AQSHning Tehronga rejalashtirilgan zarbasi oxirgi lahzada bekor qilingan, bunda esa birgina diplomatik qo‘ng‘iroq hal qiluvchi rol o‘ynagan.
Xitoylik jurnalistlar bu voqealarni AQSHning “Abraxam Linkoln” aviatashuvchisi mintaqadagi harakatlari va Moskva–Tehron aloqalari fonida talqin qiladi. Ularning da’vosi shundan iborat: 30 yanvar tongiga kelib Vashington harbiy ssenariyga juda yaqin kelgan, biroq keyin “zarba bo‘lmadi”, oradan ko‘p o‘tmay esa aviatashuvchi guruhi boshqa yo‘nalishga ko‘chirilgan.
Moskvaga uchib kelgan mehmon va e’tiborli sukut
Bu fonga mos ravishda 30-yanvar kuni Eron Milliy xavfsizlik oliy kengashi kotibi Ali Larijoniyning Moskvada ekani haqida xabarlar tarqadi. Kreml ham uning Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan uchrashganini rasman tasdiqladi.
Shu yerda qiziq nuqta bor: rasmiy xabarlarda uchrashuv tafsilotlari keng ochiqlanmadi. Aynan shu “tafsilotsizlik”ni ayrim OAV o‘z versiyasini kuchaytirish uchun ishlatyapti.
Aviatashuvchi haqiqatan ham mintaqada
Aviatashuvchi mavzusi ham havodan olingan gap emas: “Abraxam Linkoln” guruhi so‘nggi haftalardagi keskinliklar fonida CENTCOM hududiga yo‘naltirilgani haqida bir qator manbalar yozgan.
Lekin muhim jihat: “zarba tayyor edi, keyin qo‘ng‘iroqdan so‘ng bekor bo‘ldi” degan ssenariy — aynan shu ko‘rinishida rasmiy hujjatlar yoki ishonchli mustaqil dalillar bilan tasdiqlangani yo‘q. Shuning uchun bu qism, hozircha, OAV taxmini darajasida.
Nega bu versiya aylanyapti?
Xitoy nashrlaridagi talqinga ko‘ra, Moskva Vashingtonga qattiq signal bergan, go‘yo AQSH hujum qilsa, Rossiya Tehronning kemaga qarshi imkoniyatlarini kuchaytirishi mumkinligi haqida ogohlantirgan. Bu gaplar ijtimoiy tarmoqlarda tez tarqaladi, chunki syujet “bir qo‘ng‘iroq — va tarix burildi” degan kino ssenariyiga o‘xshaydi. Hayot esa odatda kino emas.
Ammo muzokaralar haqiqatan ham kun tartibida
Shu bilan birga, diplomatik yo‘l haqida aniq signallar bor: 2-fevral kuni Donald Tramp Eron bilan muloqot davom etayotganini aytgan. Reuters manbasiga ko‘ra, AQSH maxsus vakili Stiv Uitkoff va Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchiy Istanbulda uchrashishi mumkinligi haqida ham xabarlar chiqqan.
Demak, real manzara shunga yaqin: harbiy bosim ham bor, diplomatik yo‘l ham ochiq — va katta o‘yinda ikkalasi ko‘pincha bir vaqtning o‘zida yuradi.
Xulosa
Hozircha “Putin Eronni qutqardi” degan da’vo — isbotlangan fakt emas, ko‘proq media-versiya. Ammo shubha yo‘qki, Moskvadagi uchrashuv ham, mintaqadagi aviatashuvchi harakatlari ham, Vashington–Tehron muzokaralari haqidagi signallar ham bitta narsani ko‘rsatyapti: sahna katta, o‘yin qattiq, lekin diplomatiya uchun ham eshik hali yopilmagan.
Shunaqa paytda eng to‘g‘ri pozitsiya — emotsiyaga emas, tasdiqlangan ma’lumotga suyanib kuzatish. Chunki geosiyosatda “xabar” ko‘p, haqiqat esa odatda sekinroq yetib keladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
