Afg‘onistonda musiqaga nisbatan taqiqlar yana bir bor qattiq tarzda namoyon bo‘ldi. Afg‘oniston Xalqaro tashkiloti bergan ma’lumotlarga ko‘ra, "Tolibon" harakati vakillari Parvon viloyatida tinch aholidan yig‘ilgan taxminan 500 ta musiqa asbobini ommaviy tarzda yoqib yuborishganini aytgan.
Qo‘shni Lagmon viloyati rasmiylari ham bu kabi “reyd”lar natijasida 100 tadan ortiq musiqa asboblari yo‘q qilinganini ma’lum qilgan. Shu tariqa, ikki viloyatdagi holat bir vaqtning o‘zida musiqaga qarshi kampaniya yanada kengayayotganini ko‘rsatyapti.
Afg‘oniston davlat televideniyesi tarqatgan xabarlarga ishonilsa, axloq politsiyasi (yaxshilikka da’vat va yomonlikdan qaytarish tuzilmasi) oxirgi bir yil davomida aynan shu maqsad uchun cholg‘ularni yig‘ib kelgan. Ya’ni bu “bir kundagi aksiya” emas, oldindan rejalashtirilgan uzoq jarayon.
Axloq politsiyasi a’zosi Abdul Mojib Hanafiyning so‘zlariga ko‘ra, yo‘q qilingan ashyolar orasida garmoniyalar, tablas (qo‘sh baraban), tombaklar (fors barabani), daflar, shuningdek karnaylar va turli audio uskunalar ham bo‘lgan. Boshqacha aytganda, gap faqat “bir-ikki cholg‘u” haqida emas — butun bir madaniy muhitga tegishli inventar yo‘q qilingan.
Mazkur yo‘nalishdagi siyosat yangi emas. 2021-yil avgust oyida hokimiyatni qayta qo‘lga kiritganidan beri "Tolibon" harakati musiqa qo‘yish, ijro etish va omma oldida yangratishga nisbatan keskin cheklovlarni kuchaytirgani qayd etiladi.
So‘nggi yillar davomida turli hududlarda o‘nlab odamlar ushlangani, minglab musiqa asboblari musodara qilinib yo‘q qilingani haqida ham xabarlar chiqqan. Shuningdek, mehmonxona va to‘y-tomosha bilan bog‘liq joylar egalariga ommaviy tadbirlarda musiqaga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha ogohlantirishlar kuchaygani aytilmoqda.
Bu voqea atrofidagi muhokamalar esa tabiiy: bir tomonda “qoidalarni qat’iylashtirish” degan talqin, ikkinchi tomonda esa san’at va madaniyatga bosim kuchayib, jamiyatning ruhiy hayoti yanada qisqarib borayotgani haqida xavotirlar. Har qalay, Afg‘onistonda musiqa mavzusi hali uzoq vaqt katta bahslar markazida qoladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
