Moskvada bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuv Yaqin Sharqdagi voqealar soyasida qolgan bo‘lsa-da, Yevropa siyosati uchun muhim burilish yasadi. Rossiya prezidenti Vladimir Putin va Vengriya tashqi ishlar vaziri Peter Siyyarto o‘rtasidagi muloqotda inson taqdiri va energetika xavfsizligi bosh mavzu bo‘ldi. Zamin.uz ushbu murakkab siyosiy o‘yin tafsilotlarini o‘rgandi.
Chorshanba kuni Kremlda kechgan muzokaralar kutilmagan insonparvarlik qadami bilan boshlandi. Vladimir Putin asli millati vengr bo‘lgan, ammo Ukraina fuqaroligiga ham ega ikki nafar harbiy asirni Vengriya tomoniga topshirdi. Rossiya rahbarining ta’kidlashicha, bu shaxslar Ukraina tomonidan majburiy tarzda frontga safarbar etilgan.
Siyyartoning iltimosiga javoban Putin: “Marhamat, ularni olib ketishingiz mumkin”, — deya qisqa va lo‘nda javob qaytardi. Endilikda sobiq asirlar vazirning shaxsiy samolyotida to‘g‘ridan to‘g‘ri Budapeshtga yo‘l oladigan bo‘lishdi.
Orban va Putin: Yevropa Ittifoqidagi "alohida" aloqalar
Bu voqeadan bir kun avval Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban Putin bilan telefon orqali bog‘lanib, aynan shu masalani ko‘targan edi. Putin Vengriyaning urush masalasidagi "mustaqil va muvozanatli" pozitsiyasini yuqori baholab, Budapeshtni mojaroni tinch yo‘l bilan hal etish tarafdori sifatida maqtadi.
Viktor Orban Kremlning Yevropadagi eng yaqin va ishonchli hamkori bo‘lib qolmoqda. U G‘arb sanksiyalariga ochiqchasiga qarshi chiqib, Rossiyadan energiya resurslarini sotib olishda davom etmoqda. Ekspertlarning fikricha, Budapesht shu yo‘l bilan Rossiyaning harbiy byudjetiga bilvosita hissa qo‘shmoqda.
Neft, gaz va "Do‘stlik" quvuridagi muammolar
Uchrashuvda Peter Siyyarto Rossiyadan energiya ta’minoti bo‘yicha qat’iy kafolatlar so‘radi. Putin Rossiya o‘z majburiyatlariga sodiq qolishini bildirdi, biroq tranzit masalalari faqat Moskvaga bog‘liq emasligini eslatib o‘tdi.
Vaziyatning qaltis nuqtalari:
- To‘xtab qolgan neft: Ukraina orqali o‘tuvchi “Drujba” quvuri shikastlanganligi sababli Vengriyaga neft yetkazib berish to‘xtagan.
- Vengriyaning javobi: Bunga javoban rasmiy Budapesht Yevropa Ittifoqining Ukrainaga ajratmoqchi bo‘lgan 90 milliard yevrolik kreditini bloklab qo‘ydi.
- Zelenskiyning pozitsiyasi: Ukraina prezidenti Yevropa bozorida Rossiya neftiga o‘rin yo‘qligini va Moskvaning "harbiy mashinasi"ni moliyalashtirishni to‘xtatish kerakligini ta’kidlamoqda.
Ko‘rinib turibdiki, asirlarning ozod qilinishi shunchaki insoniylik emas, balki katta siyosiy savdoning bir qismidir. Vengriya va Ukraina o‘rtasidagi iqtisodiy va siyosiy keskinlik esa yangi bosqichga chiqmoqda.
Sizningcha, asirlarning qaytarilishi Vengriyaning Ukrainaga nisbatan pozitsiyasini yumshatadimi yoki neft va kreditlar bilan bog‘liq nizo yanada chuqurlashadimi?
Dunyo siyosatidagi eng shov-shuvli kelishuvlarni zamin.uz bilan kuzatib boring.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
