28 fevral kuni avj olgan, AQSh, Isroil va Eron ishtirok etayotgan urush bir kechada boshlanmagan. Tahlilchilarning aytishicha, hozirgi janglar o'nlab yillik ishonchsizlik, siyosiy jarohatlar va zamonaviy tarixdagi bir necha hal qiluvchi voqealar atrofida shakllangan raqobatdosh milliy qarashlar natijasidir. Bu haqda Dw.com xabar beradi.
Asosiy burilish nuqtalaridan biri 1953-yilda yuz berdi. Eron bosh vaziri Muhammad Mossadeq 1951-yilda mamlakat neft sanoatini milliylashtirgach, CIA va Britaniyaning MI6 xizmati qo'llab-quvvatlagan to'ntarish uni hokimiyatdan chetlatishga va Shoh Muhammad Rizo Pahlaviyni qayta tiklashga yordam berdi. Ko'plab eronliklar uchun bu voqea xorijiy kuchlar o'z manfaatlarini himoya qilish uchun demokratiyani bostirganining isbotiga aylandi.
Ikkinchi hal qiluvchi lahza 1979-yildagi Islom inqilobi bo'ldi. Shoh boshqaruviga qarshi, ko'pchilik tomonidan zolim va Vashington tomonidan qo'llab-quvvatlangan deb ko'rilgan g'azabning kuchayishi monarxiyaning qulashi va Oyatulloh Ruhulloh Xumayniyning hokimiyatga kelishiga olib keldi. Yangi Islom Respublikasi keskin antiamerika mafkurasini qabul qildi va bu mafkura hanuzgacha Eron rahbariyati hamda davlat institutlari, jumladan Islom inqilobi qo'riqchilari korpusiga ta'sir ko'rsatmoqda.
Amerikaliklar uchun eng chuqur xotira 1979-yildan 1981-yilgacha davom etgan garov inqirozidir, o'shanda jangarilar Tehrondagi AQSh elchixonasini egallab, 66 nafar amerikalikni ushlab turishgan. Hujumchilar ular xorijiy kuchlar qo'llagan yana bir aralashuvning oldini olmoqchi bo'lganini aytishgan. Bu voqealar Eronning yadro dasturi bo'yicha uzoq davom etgan mojaro bilan birga har ikki tomondagi munosabatlarni yanada keskinlashtirdi va bugungi urush uchun zamin yaratdi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
