Oq uyning yadroviy qarori: Tramp “Bombalar onasi” va Eron bilan yangi bitim shartlarini ochiqladi

Yaqin Sharqdagi keskin geosiyosiy va harbiy taranglik kuchayib borayotgan bir pallada AQSH prezidenti Donald Tramp Oq uyda ommaviy axborot vositalari, jumladan Newsmax telekanali vakillari uchun kutilmagan va muhim bayonot bilan chiqdi. AQSH rahbari Vashingtonning Eronga qarshi yadroviy qurol qo‘llash ehtimoli, niyati va ehtiyoji mutlaqo yo‘qligini qat’iy ma’lum qildi.

Jurnalistlarning Eronning yadroviy inshootlariga qarshi ehtimoliy ommaviy qirg‘in quroli haqidagi savoliga Tramp o‘z uslubida aniq javob qaytardi: «Bunga mening ehtiyojim yo‘q. Biz ularni allaqachon 90 foizga yakson qildik. Shuning uchun bunday qurolga hojat yo‘q».

An’anaviy qurollar yetarli: «Bombalarning onasi» (MOAB) yadroviy emas

Tramp AQSH armiyasining mavjud oddiy jangovar salohiyati istalgan strategik maqsadga erishish uchun to‘liq yetarli ekanini tushuntirdi:

• An’anaviy kuchlar ustunligi: Oq uy rahbarining ta’kidlashicha, AQSH o‘z oldiga qo‘ygan harbiy maqsadlarni hal qilish uchun faqat oddiy (konvensional) harbiy kuchlardan foydalanadi va yadroviy zarba berishga hech qanday sabab yoki zarurat ko‘rmayapti;

• MOAB haqidagi mish-mishlarga oydinlik: Xalqaro nashrlarda AQSH Eronning yer ostida joylashgan chuqur yadroviy bunkerlariga qarshi «Bombalarning onasi» deb ataluvchi o‘ta qudratli qurolni ishga solishi mumkinligi haqidagi xabarlarga izoh berar ekan, Tramp ushbu qurol yadroviy emasligini uqtirdi: «Bu shunchaki juda ulkan va kuchli an’anaviy bomba, lekin u yadroviy sirasiga kirmaydi».

Yadroviy qurollardan voz kechish va Vashingtonning bosh sharti

Donald Tramp yadroviy qurollar masalasida o‘z qarashlarini yana bir bor bayon etar ekan, umumiy global xavfsizlik bo‘yicha muhim jihatlarni tilga oldi:

• Global tahdid: AQSH prezidenti yadroviy qurollar butun insoniyat uchun eng dahshatli xavf ekanini, dunyo davlatlari ulardan foydalanmasligi va bosqichma-bosqich bunday qurollardan voz kechishi shartligini ta’kidladi;

• O‘zgarmas «qizil chiziq»: Qurol ishlatilmasligi bildirilgan bo‘lsa-da, Oq uyning Eron bo‘yicha bosh talabi qat’iy bo‘lib qoladi — Tehron hech qachon yadroviy kallakka ega bo‘lmasligi kerak;

• Diplomatik muloqot imkoniyati: Tramp Eron hukumati bilan ularning yadroviy ambitsiyalaridan butunlay voz kechishini ko‘zda tutuvchi yangi, qat’iy va uzoq muddatli tinchlik bitimi tuzish bo‘yicha to‘g‘ridan to‘g‘ri diplomatik muzokaralar stoliga o‘tirishga tayyorligini bildirdi.

AQSH prezidentining ushbu bayonoti Yaqin Sharqdagi ehtimoliy yadroviy eskalatsiya xavotirlarini sezilarli darajada pasaytirib, Vashington vaziyatni an’anaviy bosim va muzokaralar yo‘li bilan nazorat qilish niyatida ekanini ko‘rsatdi.