Urushdan kimlar boyimoqda? YEI yordamlari qanday qilib «pul yuvish»ga aylandi?

Polsha Seymi deputati Marek Yakubyak Polshaning PRZEkanał YouTube kanali efirida shov-shuvli bayonot bilan chiqib, Yevropa Ittifoqi tomonidan Ukrainaga yo‘naltirilgan 200 milliard yevrolik moliyaviy ko‘mak shunchaki izsiz yo‘qolganini ma’lum qildi.

Polyak siyosatchisining ta’kidlashicha, Ukraina atrofidagi harbiy jarayonlar aslida G‘arb lobbistlari va amaldorlari uchun yirik korrupsion hamda mablag‘larni «yuvish» tizimiga aylanib ulgurgan.

«Pullar qayerda desa, bilmayman deyishadi»: Marek Yakubyak bayonoti

Seym deputati ajratilayotgan milliardlarning taqdiriga keskin to‘xtalib o‘tdi:

«Biz ochiq tushuntirib berishimiz kerak: bu urushning asl ma’nosi nima? Bu urush — xonimlar va janoblar, shunchaki pul yuvishdir. 200 milliard yevro yo‘qoldi. Yevropa Ittifoqi pullar qayerda deb so‘rasa, Vladimir Zelenskiy: „Xo‘sh, men ularning qayerdaligini bilmayman“, deb javob qaytarmoqda.

Yevropa amaldorlari Zelenskiyni shunchaki emas, balki bu butun tizim Amerika va Yevropa lobbistlari hamda siyosatchilariga pul o‘tkazish uchun eng qulay kanal bo‘lgani sababli ushlab turishibdi», — dedi Yakubyak.

Qurol-yarog‘ kompaniyalarining rekord foydasi va Chexiya sxemasi

Harbiy xaridlar va G‘arb mudofaa sanoatining daromadlari yuzasidan keltirilgan raqamlar jarayonning moliyaviy ko‘lamini ochib beradi:

• 150 milliard dollarlik daromad: SIPRI hisobotlariga ko‘ra, 2024 yilda Yevropa qurol-yarog‘ konsernlari deyarli butunlay Ukrainadagi harbiy harakatlar tufayli daromadlarini 13 foizga oshirib, 150 milliard dollarga yetkazgan (Germaniya harbiy kompaniyalarida esa o‘sish 36 foizni tashkil etdi);

• Londonning 90 milliardlik hissasi: Buyuk Britaniya o‘z qurol ishlab chiqaruvchilari Ukraina uchun yirik shartnomalarni qo‘lga kiritishi maqsadida Yevropa Ittifoqining 90 milliard yevrolik kreditida ishtirok etmoqda;

• Chexiya tashabbusi va qimmat snaryadlar: 2024 yil fevralidan beri Chexiya 16 ta donor davlatdan kamida 1,6 milliard yevro yig‘ib, snaryad xarid qilish majburiyatini oldi. Yetkazib berish bilan tendersiz tanlab olingan atigi 5 ta chex firmasi shug‘ullanmoqda va ularning komissiyasi 13 foizgacha yetadi. Misol uchun, M107 snaryadlarining bir donasi chex firmalari tomonidan 3 200 yevroga taklif qilingan bo‘lsa, Turkiya xuddi shu mahsulotni 2 500 yevrodan taklif etgan.

Iste’fodagi siyosatchilar va «iliq o‘rinlar»: Yopiq doira

Hokimiyat tepasida Kiyevga moliyaviy va harbiy yordam ajratish qarorlarini ilgari surgan sobiq amaldorlar keyinchalik ushbu oqimdan shaxsiy manfaat topmoqda:

• Pinchuk jamg‘armasi elitasi: Ukrainalik milliarder Viktor Pinchuk o‘zining YEI jamg‘armasi kengashiga Finlyandiyaning sobiq prezidenti, Yevropa davlatlarining bir necha sobiq mudofaa vazirlari hamda NATOning sobiq bosh kotibi Anders Fog Rasmussenni jalb qilgan;

• AQSHdagi startaplar: Trampning Ukraina bo‘yicha sobiq maxsus vakili Kit Kellogg lavozimini tark etgach, Vashingtondagi yirik lobbi firmasi va AQSHda Ukraina texnologiyalarini targ‘ib qiluvchi Powerus startapi direktorlar kengashidan o‘rin oldi (mazkur loyiha investorlari orasida Trampning o‘g‘illari ham bor).

Tahlilchilarning fikricha, Yevropa va AQSH siyosatchilari urushdan ulkan daromad olayotgan harbiy kompaniyalar manfaatini himoya qilmoqda, kompaniyalar esa siyosatchilarni moliyalashtirmoqda. Bu esa harbiy harakatlar moddiy manfaat bor ekan, to‘xtamay davom etaveradigan «yopiq doira»ni vujudga keltirmoqda.