AQSH Eronning Larak oroliga zarba berdi: yangi xavf yuzaga keldi (video)

Yaqin Sharqda vaziyat yana keskinlashdi. AQSH harbiylari Eronning strategik Hormuz bo‘g‘ozi yaqinidagi Larak orolida joylashgan ikki raketa uchirish moslamasiga zarba bergan. Bu Vashingtonning iyul oyi oxiridan buyon Eron hududiga bergan birinchi ma’lum zarbasi bo‘ldi.

Zarba ortidan Tehron javob qaytardi. Eron Isroil yoki Fors ko‘rfazidagi obyektlarga emas, balki Iordaniyada AQSH harbiylari joylashgan bazalarga raketa zarbalari berganini ma’lum qildi. Shu tariqa bir necha hafta davom etgan nisbiy sukutdan keyin AQSH va Eron o‘rtasidagi to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy qarama-qarshilik yana kuchaydi.

Larak orolida nima sodir bo‘ldi?

AQSH rasmiysining ma’lum qilishicha, amerikalik harbiylar Larak orolidagi ikki raketa uchirish moslamasini nishonga olgan.

Vashingtonning talqiniga ko‘ra, ushbu moslamalar Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi tomonidan Hormuz bo‘g‘oziga mina o‘rnatish uchun raketalar tayyorlashda foydalanilishi mumkin bo‘lgan.

AQSH tomoni bu harakatni strategik suv yo‘lida kemalar harakati xavfsizligiga tahdidning oldini olish bilan izohlagan.

Eron tomoni nima dedi?

Eronning Fars agentligi Larak oroli yaqinida portlashlar sodir bo‘lganini xabar qilgan. Keyinroq Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi ham zarba berilganini tasdiqlagan.

Eron rasmiylari hujum natijasida harbiylar va fuqarolar orasida halok bo‘lganlar hamda yaradorlar borligini bildirgan.

Ayrim Eron OAVlarida esa qurbonlar soni bo‘yicha aniq raqamlar keltirilgan. Biroq dastlabki xabarlardagi ma’lumotlar bir-biridan farq qilishi sababli qurbonlar haqidagi raqamlarga ehtiyotkorlik bilan yondashish lozim.

Eron AQSHga qanday javob berdi?

Larak oroliga zarbadan keyin Eron AQSH harbiy obyektlariga qarshi javob choralarini boshlaganini bildirdi.

Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Iordaniyada AQSH harbiylari joylashgan ikki baza nishonga olinganini ma’lum qildi. Iordaniya esa o‘z hududiga uchib kirgan raketalarning sakkiztasi havo mudofaasi tomonidan tutib qolinganini bildirdi.

Bu voqealar AQSH va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yana ochiq harbiy bosqichga qaytishi mumkinligini ko‘rsatdi.

Nega Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyat muhim?

Larak oroli oddiy geografik nuqta emas. U Hormuz bo‘g‘ozi yaqinida joylashgan.

Hormuz bo‘g‘ozi jahon energetikasi uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lgan dengiz yo‘li hisoblanadi. Shuning uchun bu hududdagi har qanday harbiy harakat nafaqat AQSH va Eron munosabatlariga, balki neft bozori va xalqaro dengiz qatnoviga ham ta’sir qilishi mumkin. Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, yangi keskinlashuvdan keyin Brent nefti narxi 90 dollardan yuqoriga ko‘tarilgan.

Vashingtonning asosiy maqsadi nima?

AQSH zarbani keng ko‘lamli yangi harbiy operatsiya sifatida emas, balki cheklangan va aniq nishonga qaratilgan harakat sifatida talqin qilmoqda.

Vashingtonning asosiy da’vosi — Eron tomonidan Hormuz bo‘g‘oziga dengiz minalarini joylashtirish ehtimolini bartaraf etish va muhim xalqaro suv yo‘lida kemalar harakatini himoya qilish.

Biroq Tehron bu pozitsiyani qabul qilmayapti va AQSH harakatlarini tajovuz sifatida baholamoqda.

Endi vaziyat qayerga qarab ketadi?

Larak oroliga berilgan zarba bir qarashda cheklangan harbiy operatsiyadek ko‘rinishi mumkin. Ammo uning ortidan Eronning Iordaniyadagi AQSH obyektlariga javob zarbalari vaziyatni yanada murakkablashtirdi.

Hozir tomonlar o‘rtasidagi asosiy xavf — cheklangan zarbalar zanjiri kengroq harbiy to‘qnashuvga aylanib ketishi.

Ayniqsa, Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi har qanday yangi harakat neft ta’minoti, xalqaro savdo va mintaqaviy xavfsizlikka ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli Larak orolidagi zarba faqat bitta harbiy obyektga qilingan hujum emas, balki AQSH va Eron o‘rtasidagi keskinlikning yangi bosqichi sifatida baholanmoqda.