«Qozog‘istonga eshiklar yopildi»: Astananing «Yevrovideniye» bo‘yicha arizasi rad etildi

Xalqaro musiqa olami va shou-biznes sahnasida katta siyosiy va huquqiy shov-shuv portladi. Yevropa Xabarlar Ittifoqi (EBU) Qozog‘istonning «Xabar» teleradiokompaniyasi tomonidan nufuzli «Yevrovideniye» qo‘shiq tanlovida ishtirok etish uchun topshirilgan rasmiy arizasini qat’iyan rad etdi. Tashkilotchilar qozoq ijrochilarini tanlov sahnasiga qo‘ymaslik sababini Astananing ittifoqqa to‘laqonli a’zo bo‘lish mezonlariga javob bermasligi bilan izohladi. Eng ajablanarlisi, qoidalar yumshatilib, hatto okean ortidagi Kanadaga 2027 yilda debyut qilish huquqi berilgan bir paytda Markaziy Osiyo davlatiga cheklov qo‘yildi. Ayni paytda Yevropaning o‘zida ham nizo avjiga chiqib, Niderlandiya 2027 yilgi «Yevrovideniye»da ishtirok etishdan rasman bosh tortdi. Xo‘sh, EBU nima uchun Qozog‘istonga yo‘l bermadi, Kanada qanday hiyla bilan ruxsatnoma oldi va Niderlandiyaning boykoti ortida qanday sir yotibdi?

«Yevropa hududida emassiz»: EBU Qozog‘istonga nega qat’iy «yo‘q» dedi?

Politico nashri xabariga ko‘ra, EBU qozog‘istonlik xonandalarning musiqiy loyihaga qo‘yilmasligi bo‘yicha rasmiy asoslarini ochiqladi:

• To‘laqonli a’zolikning yo‘qligi: Qozog‘iston tashkilotning to‘la huquqli a’zosi bo‘lish talablariga mos kelmaydi;

• Yevropa xabar tarqatish zonasidan tashqarida: Mamlakat geografik va texnik jihatdan Yevropa efir hududiga kirmaydi;

• Yevropa Kengashi bilan aloqaning yo‘qligi: Qozog‘iston Yevropa Kengashi tarkibiga kirmaydi va ushbu tashkilotda hatto kuzatuvchi maqomiga ham ega emas;

• Imkoniyatlarning cheklanishi: Tashkilotchilar aynan shu huquqiy to‘siqlar Astananing asosiy katta «Yevrovideniye» sahnasiga da’vogarlik qilishiga to‘sqinlik qilayotganini ta’kidladi.

Ikki tomonlama standartmi? Nima uchun Kanadaga ruxsat berildi-yu, Qozog‘iston chetda qoldi?

Qozog‘istonning rad etilishi fonida tanlov qoidalaridagi qarama-qarshiliklar muhokama markaziga chiqdi:

• Nizomning kutilmagan yumshatilishi: EBU avvalroq o‘z ustavini yumshatib, Yevropa qit’asidan tashqaridagi qator davlatlarning telekompaniyalariga tanlovga kirish huquqini taqdim etgandi;

• Kanadaning tarixiy debyuti: Yangi qoidalardan zudlik bilan foydalangan Kanada Yevropa Kengashida rasmiy kuzatuvchi maqomiga ega bo‘lgani sababli, «Yevrovideniye-2027»da debyut qilish huquqini qo‘lga kiritdi;

• Markaziy Osiyoga nisbatan masofa: Uzoq yillardan buyon tanlovning bolalar uchun mo‘ljallangan versiyasida («Junior Eurovision») muvaffaqiyatli qatnashib kelayotgan Qozog‘istonning asosiy sahnaga o‘tishiga yana bir bor sun’iy to‘siq qo‘yildi.

Niderlandiyaning shov-shuvli qarori: 2027 yilgi tanlovga kutilmagan boykot!

Qozog‘iston atrofidagi bahslar tinchimay turib, Yevropaning yetakchi davlatlaridan biri tanlov tashkilotchilariga qarshi keskin demarsh e’lon qildi:

• «Yevrovideniye-2027»dan chiqish: Niderlandiya xalqaro qo‘shiq tanlovidagi ishtirokidan rasman voz kechdi;

• Shaffof qoidalarning yo‘qligi: Gollandiya telekanallari EBU harbiy mojarolarga jalb qilingan mamlakatlarning tanlovda qatnashishi bo‘yicha aniq va ochiq-oydin qoidalarni ishlab chiqmaganini asosiy sabab qilib ko‘rsatdi;

• Siyosiylashgan sahna tanqidi: Tanlov tashkilotchilarining turli davlatlarga nisbatan bir xil mezon qo‘llamasligi Yevropa teletomoshabinlari va media gigantlari orasida norozilikni keskin oshirib yubordi.

EBU qarori va Niderlandiyaning namoyishkorona ketishi «Yevrovideniye» endilikda sof ijod va san’at maydoni emas, balki murakkab siyosiy manfaatlar va byurokratiya to‘qnashgan maydonga aylanib qolganini ko‘rsatmoqda. Qozog‘istonning buyuk sahna sari intilishlari navbatdagi diplomatik devorlarga borib urilgan bo‘lsa-da, tanlovning o‘z ichidagi bo‘linishlar ushbu loyihaning kelgusi nufuzini jiddiy shubha ostiga qo‘ymoqda.

Sizningcha, EBU ning okean ortidagi Kanadani tanlovga kiritib, Qozog‘istonni chetlatishi ikkiyuzlamachilik emasmi? Harbiy nizolar va siyosiy da’volar sabab Niderlandiya kabi davlatlarning ketma-ket boykot e’lon qilishi «Yevrovideniye»ni inqirozga olib keladimi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon shou-biznesidagi ushbu qaynoq to‘qnashuv tahlilini musiqa ixlosmandlariga ulashing!