Osmondagi burilish: O‘zbekiston aviapark hajmi bo‘yicha Qozog‘istonni ortda qoldirishi mumkin

Markaziy Osiyo fuqaro aviatsiyasi bozorida tarixiy geoiqtisodiy o‘zgarishlar va mintaqaviy yetakchilik uchun jiddiy burilish kuzatilmoqda. Qozog‘iston hukumatining rasmiy tahliliy sharhiga ko‘ra, joriy 2026 yil yakuniga borib O‘zbekiston fuqarolik aviatsiyasi floti hajmi bo‘yicha Qozog‘istonni ortda qoldirishi va mintaqadagi eng yirik aviatsiya markaziga aylanishi mumkin. Qo‘shni davlatda yangi havo kemalarini yetkazib berish sur’atlari avvalgi rejalarga nisbatan sezilarli darajada qisqargan bir paytda, O‘zbekiston milliy va xususiy aviakompaniyalari o‘z parklarini jadal sur’atlarda yangi laynerlar bilan to‘ldirib bormoqda.

Qozog‘istonning qisqargan prognozi: Reja 26 foizga tushirildi

Qozog‘iston hukumati tayyorlagan yangi tahliliy hujjatda mamlakat fuqaro aviatsiyasi rivojlanishi bo‘yicha avvalgi kutilmalar ancha pasaytirilgan:

• 2030 yilgacha 160 ta samolyot: Yangilangan prognozga binoan, 2030 yilga kelib Qozog‘iston fuqarolik aviaparki 160 ta samolyotga yetishi mumkin. Bu avvalgi hisob-kitoblarga nisbatan naq 56 ta havo kemasiga (25,9 foizga) kam demakdir;

• Samolyotlar yetkazib berishning cheklangan grafigi: Qozog‘iston aviatashuvchilariga yangi bortlarni topshirish bo‘yicha rasmiy grafik quyidagicha belgilangan:

  • 2026 yilda — atigi 6 ta samolyot;

  • 2027 yilda — 11 ta;

  • 2028 yilda — 10 ta;

  • 2029 yilda — 9 ta;

  • 2030 yilda — 13 ta layner;

• Air Astana va Airbus kelishuvi: Mamlakatning yetakchi tashuvchisi hisoblangan «Air Astana» kompaniyasi Yevropaning «Airbus» konserni bilan 8,3 milliard yevrolik (taxminan 9,45 milliard dollar) yirik shartnoma imzolagan bo‘lsa-da, yetkazib berish zanjirlari va kechikishlar umumiy flotiliya kengayishini sekinlashtirmoqda.

O‘zbekistonning strategik yuksalishi: 120 ta havo kemasi va mutlaq yetakchilik sari

O‘zbekiston aviatsiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar va liberallashtirish siyosati mintaqada muvozanatni o‘zgartirmoqda:

• 120 ta samolyotlik ulkan maqsad: Avvalroq O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti milliy aviakompaniyalar parkini 120 ta zamonaviy havo kemasiga yetkazish rejasini ma’lum qilgan edi;

• 2026 yil yakunidagi tarixiy marra: Agar joriy sur’atlar saqlanib qolsa, 2026 yil oxiriga borib O‘zbekiston fuqarolik samolyotlari soni bo‘yicha Qozog‘istonni ortda qoldirib, butun Markaziy Osiyo bo‘yicha 1-raqamli aviatsiya flotiga ega davlatga aylanadi;

• Bozorda raqobatning kuchayishi: «Uzbekistan Airways» milliy aviatashuvchisidan tashqari yangi mahalliy xususiy aviakompaniyalarning paydo bo‘lishi va xalqaro lizing shartnomalarining kengayishi O‘zbekistonni mintaqaning bosh tranzit xabiga aylantirishga zamin yaratmoqda.

Mintaqaviy tranzit urushi: Yo‘lovchilar va turizm nimaga ega bo‘ladi?

Aviaparklar o‘rtasidagi poyga shunchaki raqamlar jangi emas, balki katta iqtisodiy imtiyozlarni anglatadi:

• To‘g‘ridan to‘g‘ri parvozlar geografiyasi: Samolyotlar sonining ortishi O‘zbekistonni Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharq o‘rtasidagi yirik tranzit yo‘lagiga aylantiradi;

• Narxlar va xizmat sifati: Ko‘proq samolyot va kuchli raqobat aviachiptalar bozorida narxlar arzonlashishi hamda reyslar soni ko‘payishiga xizmat qiladi;

• Turizm oqimining keskin o‘sishi: Yirik flot mamlakatga xorijiy sayyohlarni jalb qilish bo‘yicha qo‘shni davlatlar bilan raqobatda O‘zbekistonning ustunligini kafolatlaydi.

Sizningcha, O‘zbekistonning aviapark hajmi bo‘yicha Qozog‘istonni ortda qoldirishi aviachiptalar narxining arzonlashishiga va xizmat ko‘rsatish sifati yaxshilanishiga qay darajada turtki beradi? Markaziy Osiyodagi ushbu tranzit poygasida qaysi davlat haqiqiy global aviatsiya markaziga aylana oladi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring!