Donald Tramp Moskva va Kiyev o‘rtasidagi sensatsion kelishuvni e’lon qildi

Global geosiyosat va jahon energetika bozorida urush boshlanganidan buyon eng muhim va kutilmagan burilishlardan biri yuz berdi. AQSH Prezidenti Donald Tramp Ukraina va Rossiya tomonlari bir-birining strategik energetika infratuzilmasiga zarba bermaslik bo‘yicha o‘zaro rasmiy kelishuvga erishganini shoshilinch tarzda e’lon qildi. Oq uy rahbari o‘zining «Haqiqat tarmog‘i» (Truth Social) ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida qoldirgan bayonotida Ukraina Rossiya energetika nishonlariga zarba berishni to‘xtatishga rozi bo‘lganini, Rossiya Federatsiyasi ham xuddi shunday javob qadamini tashlash majburiyatini olganini bildirdi.

Trampning qayd etishicha, jahon bozorida dizel yoqilg‘isi narxlarining keskin ko‘tarilishi Eron omili bilan emas, balki aynan Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi energetika urushi oqibatida yuz berayotgan edi. Ushbu sensatsion xabar ortidan xalqaro birjalar va Rossiya fond bozorida haqiqiy jonlanish kuzatilib, aksiyalar kursi darhol 3,5 foizgacha ko‘tarildi. Xo‘sh, Vashington vositachiligida kechgan ushbu ko‘rinmas muzokaralar qanday amalga oshdi, kelishuv tomonlar tomonidan qanchalik to‘liq bajariladi va bu qadam keng qamrovli sulh sari ilk eshik bo‘la oladimi?

«Ikkala tomon ham rozi bo‘ldi»: Donald Trampning rasmiy bayonoti

AQSH Prezidenti o‘z ijtimoiy tarmog‘ida e’lon qilgan shov-shuvli xabar tafsilotlari:

• Zarbalarni to‘xtatish sharti: «Ukraina Rossiyaning energetika nishonlariga zarba bermaslikka rozi bo‘ldi. Rossiya ham xuddi shunday qilishga kelishib oldi!» — deya yozdi Donald Tramp;

• Dizel va yoqilg‘i bozoridagi haqiqat: Prezident global narx-navo o‘sishi sababini ochiqladi: «Dunyo bo‘ylab dizel narxining ko‘tarilishiga asosan Eron emas, balki Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi urush sabab bo‘lmoqda»;

• Shaxsiy imzo va kafolat: Bayonot ostiga shaxsan «Prezident DJT» (President DJT) sifatida imzo qo‘ygan Oq uy yetakchisi ushbu diplomatik natijani o‘z ma’muriyatining navbatdagi katta yutug‘i sifatida taqdim etmoqda.

Birjalardagi chaqnash: Rossiya bozori 3,5 foizga ko‘tarildi

Trampning qisqa va lo‘nda posti xalqaro moliya sektoriga darhol ta’sir ko‘rsatdi:

• Fond bozorining keskin sakrashi: Kelishuv haqidagi xabar ortidan Moskva birjasidagi ko‘plab yetakchi kompaniyalar va energetika gigantlarining aksiyalari bir zumda 3,5 foizgacha qimmatlashdi;

• Neftni qayta ishlash xavfining kamayishi: Rossiyaning neftni qayta ishlash zavodlariga hamda Ukrainaning elektr tarmoqlari va issiqlik stansiyalariga qaratilgan dron hamda raketa zarbalari xavfi kamayishi iqtisodiy xatarlarni yumshatdi;

• Investorlarning umidi: Moliyaviy tahlilchilar energetika xavfsizligi bo‘yicha ushbu qadam yaqin orada neft va gaz bozoridagi narxlarning sezilarli barqarorlashuviga olib kelishini taxmin qilmoqda.

Kelishuvning kelajagi: Katta urushda sulh sari ilk qadammi?

Ushbu kelishuv xalqaro geosiyosatda muhim sinov davrini boshlab bermoqda:

• Qish mavsumi arafasidagi najot: Energetika tizimlarining daxlsizligi kuz-qish mavsumida aholini issiqlik va elektr quvvati bilan ta’minlashda har ikki davlat uchun ham hayotiy ahamiyatga ega edi;

• Ijro nazorati masalasi: Harbiy ekspertlar front chizig‘ida shiddatli janglar davom etayotgan bir vaqtda ushbu kelishuvga amal qilinishi va uning buzilmay saqlanib qolishi katta savol ostida ekanini eslatmoqda;

• Tinchlik muzokaralari poydevori: Agar ushbu kelishuv amalda muvaffaqiyat qozonsa, u kengroq miqyosdagi harbiy harakatlarni to‘xtatish va diplomatik muzokaralar stoliga qaytish uchun asosiy poydevor bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Donald Trampning tashabbusi bilan erishilgan mazkur kelishuv dunyo iqtisodiyoti va urush girdobidagi millionlab insonlar uchun umid uyg‘otuvchi eng katta siyosiy yangilikka aylandi.

Sizningcha, Rossiya va Ukraina chindan ham bir-birining energetika tizimlariga zarba bermaslik bo‘yicha berilgan va’dani oxirigacha bajaradimi yoki bu vaqtinchalik siyosiy bayonotmi? Ushbu kelishuv urushni butunlay to‘xtatish va tinchlik o‘rnatish sari dastlabki haqiqiy qadam bo‘la oladimi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon siyosati hamda urush taqdiriga daxldor ushbu muhim tahliliy xabarni barcha yaqinlaringiz hamda xalqaro yangiliklar kuzatuvchilariga ulashing!