Saudiya xusiylarga qarshi Britaniyadan harbiy yordam so‘radi: London katta urushga kiradimi?

Yaqin Sharqda vaziyat yana eng yuqori keskinlik nuqtasiga yetdi — Yamandagi qonli qarama-qarshilik mintaqaviy chegaralardan chiqib, global savdo va energetika xavfsizligiga tahdid sola boshladi. Nufuzli «Bloomberg» agentligi xabardor manbalarga tayanib tarqatgan shov-shuvli ma’lumotga ko‘ra, Saudiya Arabistoni hukumati Yamandagi «Ansor Alloh» (xusiylar) shia harakatining kutilmagan shiddatli hujumlarini qaytarish hamda o‘z neft infratuzilmasini raketa zarbalaridan himoya qilish maqsadida rasmiy Londondan to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy va diplomatik ko‘mak so‘rab murojaat qildi.

Britaniya Bosh vaziri Endi Bernem esa keng ko‘lamli harbiy amaliyotlarga aralashish borasida hali yakuniy qarorga kelgani yo‘q, biroq hozircha Saudiya zaminiga harbiy maslahatchilarni yuborishga rozilik bildirgan. Britaniyalik ekspertlar va maslahatchilar Endi Bernemga xusiylarning Bob al-Mandab bo‘g‘ozi ustidan to‘liq nazorat o‘rnatishi jahon kema qatnovi va xalqaro iqtisodiyot uchun dahshatli falokat keltirib chiqarishini qat’iy ta’kidlamoqda. Bu orada xusiylar Qizil dengiz bo‘yidagi muhim hududlarni, jumladan yirik Al-Moha portini egallab ulgurdi.

Xo‘sh, Saudiya Arabistoni nega G‘arb ko‘magiga muhtoj bo‘lib qoldi, Londonning Yaqin Sharqdagi yangi harbiy qadami qanday oqibatlarga olib keladi va Bob al-Mandab inqirozi jahon bozoriga qanday zarba beradi?

Riyozning Londondan so‘rovi: Neft obyektlari va tezkor harbiy ko‘mak

Saudiya Arabistonining Britaniyaga yo‘llagan shoshilinch murojaati tafsilotlari:

• Harbiy va diplomatik yordam chorlovi: «Bloomberg» ma’lumotiga ko‘ra, Britaniya Bosh vaziri Saudiya tomonidan Eron qo‘llab-quvvatlayotgan guruhning shiddatli hujumini to‘xtatish bo‘yicha rasmiy talabnoma olgan;

• Neft tarmoqlarini himoyalash: Riyoz o‘z milliy xazinasi va jahon bozori uchun muhim bo‘lgan neft konlari hamda qayta ishlash zavodlarini xusiylarning uchuvchisiz qurilmalari va qanotli raketalaridan mudofaa qilishda Britaniyadan zamonaviy harbiy kuch so‘ramoqda;

• Bosh vazirning ikkilanishi: Buyuk Britaniya Bosh vaziri Endi Bernem to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy intervensiyaga kirishishga shoshilmayapti va hozircha Saudiya Arabistoniga faqat tajribali harbiy maslahatchilar korpusini yo‘llash bilan cheklanmoqda.

Bob al-Mandab bo‘g‘ozi: Jahon savdosini falaj qilishi mumkin bo‘lgan xavf

Britaniya hukumati maslahatchilari eng yomon ssenariylardan ogohlantirmoqda:

• Global kema qatnovi tahdid ostida: Ekspertlar Bosh vazirga agar «Ansor Alloh» kuchlari strategik Bob al-Mandab bo‘g‘ozini butunlay o‘z nazoratiga olsa, bu xalqaro yuk tashish tizimida halokatli tanazzulni keltirib chiqarishini tushuntirdi;

• Jahon iqtisodiyotiga navbatdagi zarba: Suvaysh kanaliga kiruvchi asosiy dengiz darvozasining yopilishi yoki xusiylar nazoratiga o‘tishi neft va mahsulot narxlarining global miqyosda keskin ko‘tarilishiga olib keladi;

• Strategik Al-Moha porti boy berildi: So‘nggi bir hafta ichida xusiylar Yamanning janubi-g‘arbida tezkor yurish qilib, Qizil dengiz sohillari va strategik muhim hisoblangan Al-Moha portini qo‘lga kiritgani vaziyatni yanada og‘irlashtirdi.

Urushning yangidan alanga olishi: Sano aeroportidagi shok zarba

Mintaqadagi vaziyatni keskinlashtirgan voqealar xronikasi:

• Iyul oyidagi zarba: Yamandagi vaziyat joriy yilning iyul oyi o‘rtalarida tubdan yomonlashdi — hukumatparast kuchlar Erondan xusiylar rahbariyati delegatsiyasini olib kelayotgan samolyot Sano aeroportiga qo‘nayotgan lahzada hujum uyushtirdi;

• Urush e’lon qilinishi: «Ansor Alloh» harakati mazkur hujumda to‘g‘ridan to‘g‘ri Saudiya Arabistonini aybdor deb bildi va o‘z nazoratidagi hududlarning qamali to‘liq bekor qilinmaguncha Riyozga qarshi urush holati davom etishini rasman e’lon qildi;

• Harbiy muvozanatning o‘zgarishi: Xusiylarning tezkor oldinga siljishi mintaqadagi kuchlar nisbatini o‘zgartirib, Arab koalitsiyasi va G‘arb davlatlarini murakkab diplomatik va harbiy qarorlar qabul qilishga majbur qilmoqda.

Britaniyaning Yamandagi keskinlikka aralashuv darajasi va Saudiya Arabistonini himoya qilish bo‘yicha qabul qiladigan yakuniy pozitsiyasi butun Yaqin Sharq mintaqasining kelgusi xavfsizlik arxitekturasini belgilab beradi.

Sizningcha, Buyuk Britaniya va G‘arb davlatlari Qizil dengiz va Saudiya neft infratuzilmasini himoya qilish uchun Yamandagi qurolli to‘qnashuvga to‘liq kirishishi kerakmi yoki bu mojaroni yanada alanga oldiradimi? Bob al-Mandab bo‘g‘ozi atrofidagi qaltis vaziyat jahon neft bozoriga qanday ta’sir ko‘rsatadi? O‘z tahliliy fikrlaringizni izohlarda yozib qoldiring hamda global siyosat va xavfsizlikka daxldor ushbu muhim tahlilni barcha do‘stlaringiz va xalqaro voqealar kuzatuvchilariga ulashing!