«Abadiy yechim kerak»: Zelenskiy AQSHning energetika sulhi bo‘yicha taklifiga qat’iy shart qo‘ydi

Jahon diplomatiyasi va Rossiya-Ukraina mojarosida muhim energetika infratuzilmalariga zarbalarni to‘xtatish bo‘yicha keskin siyosiy savdolar yangi bosqichga kirdi. AQSH Prezidenti Donald Tramp rasmiy Kiyev va Moskva o‘zaro energetika obyektlariga zarba bermaslikka kelishib olgani haqida bayonot berganidan so‘ng, Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy o‘zining kechki videomurojaatida ushbu masala bo‘yicha rasmiy shartlarini e’lon qildi. Zelenskiyning ta’kidlashicha, Vashington tomonidan muhim infratuzilmaga zarbalarni o‘zaro to‘xtatish bo‘yicha «jiddiy taklif» bor va Ukraina buni qo‘llab-quvvatlashga tayyor, biroq buning uchun AQSHdan aniq, uzoq muddatli va ishonchli kafolatlar talab etiladi.

Kiyev rahbari ushbu kelishuv shunchaki siyosiy «saylovlar uchun» vaqtinchalik niqob bo‘lib qolmasligi, balki energetikadan tashqari oziq-ovqat yo‘nalishlari hamda hayotiy infratuzilmalarni ham to‘liq qamrab olishi shartligini qat’iy bildirdi. Xo‘sh, Zelenskiy Oq uy taklifiga qarshi qanday strategik talablarni ilgari surdi, Kiyev nega Rossiyaning va’dasiga shubha bilan qaramoqda va energetika sulhi haqiqatan ham katta urushning yakuniga ilk qadam bo‘la oladimi?

«AQSHdan jiddiy taklif bor»: Zelenskiyning sulhga munosabati

Ukraina rahbarining videomurojaatida bildirilgan asosiy nuqtalar:

• Vashington tashabbusining tan olinishi: Zelenskiy AQSH tomonidan muhim infratuzilmalarni vayron qilishni o‘zaro to‘xtatish bo‘yicha chindan ham jiddiy taklif tushganini tasdiqladi;

• Deeskalatsiya sari ilk qadam: Ukraina yetakchisi ushbu tashabbus Rossiyaning Ukraina hayotiy tizimlariga qaratilgan zarbalarini to‘liq to‘xtatish va tinchlikka erishish yo‘lidagi dastlabki bosqich bo‘lishi mumkinligini aytdi;

• O‘zaro qadam tashlashga tayyorlik: «Agar amerikalik hamkorlar Rossiyaning urushni haqiqatan ham to‘xtatishga tayyorligini kafolatlay olishsa, Ukraina ham keskinlikni yumshatish (deeskalatsiya) bo‘yicha amaliy qadamlar qo‘yadi», — deya ta’kidladi u.

«Saylovlar uchun emas, abadiy bo‘lsin»: Kiyevning qat’iy talablari

Zelenskiy erishiladigan bitim shunchaki siyosiy o‘yinga aylanmasligi lozimligini uqtirdi:

• Kompleks muhofaza talabi: Ukraina faqat elektr stansiyalari bilan cheklanib qolmoqchi emas — muhokamalarda energetika, oziq-ovqat yo‘nalishlari va aholi yashashi uchun zarur barcha muhim infratuzilmalar birdek himoyaga olinishi shart;

• Siyosiy kampaniyalar quroli bo‘lmasligi kerak: «Bizga tinchlik kerak. Kuchli va adolatli qaror lozim bo‘lib, u qaysidir bir “saylovlar uchun” emas, balki abadiy amal qilishi shart», — dedi Zelenskiy;

• Aniq kafolatlar kutilmoqda: Kiyev rasmiylari og‘zaki bayonotlar emas, balki hamkor davlatlar nazorati ostidagi aniq mexanizmlar va qat’iy majburiyatlar ro‘yxati taqdim etilishini kutmoqda.

Trampning shov-shuvi va Vashingtonning bosimi

Oq uy bayonotidan so‘ng yuzaga kelgan diplomatik ziddiyat:

• Donald Trampning bayonoti: AQSH Prezidenti ikkala tomon ham bir-birining energetika tizimlariga hujum qilmaslikka rozilik berganini e’lon qilib, muzokaralarning asosiy vositachisiga aylanganini bildirgan edi;

• Kafolat masalasidagi bo‘shliq: Trampning shoshilinch e’loniga qaramay, kelishuv shartlari va uning buzilishiga qarshi javob choralari hanuzgacha to‘liq ishlab chiqilmagan;

• Kelajak taqdiri: AQSH va G‘arb davlatlari ushbu shartlarni Moskva bilan qay darajada muvofiqlashtira olishi yaqin kunlardagi diplomatik aloqalarning asosiy sinovi bo‘ladi.

Zelenskiyning Vashingtonga qarata bildirgan keskin talablari energetika sulhi bo‘yicha kelishuv osonlikcha amalga oshmasligini va tomonlar o‘rtasidagi ishonchsizlik hali ham yuqori darajada ekanini ko‘rsatmoqda.

Sizningcha, AQSH Prezidenti Donald Tramp ilgari surayotgan energetika bo‘yicha «sulh» haqiqatda kuchga kirishi mumkinmi yoki bu Zelenskiy aytganidek, navbatdagi siyosiy manfaatlar uchun vaqtinchalik tashabbusmi? Rossiya va Ukraina muhim obyektlarga zarba bermaslik kafolatini to‘liq saqlab qola oladimi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va xalqaro siyosat maydonidagi ushbu dolzarb diplomatik kurash tahlilini barcha qiziquvchilar hamda yaqinlaringizga ulashing!