«Yulduzlar jangi» xavfi: Rossiya BMTni AQSHning orbital qurollariga qarshi birlashishga chaqirdi

Insoniyat tarixida geosiyosiy raqobat Yer sarhadlaridan chiqib, ochiq fazoni harbiylashtirish sari jiddiy tus olayotgan bir paytda Moskva va Vashington o‘rtasida koinot xavfsizligi bo‘yicha yangi keskin diplomatik to‘qnashuv yuz berdi. Rossiya Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Mariya Zaxarova e’lon qilgan shoshilinch bayonotga ko‘ra, Moskva koinotda har qanday turdagi qurol-yarog‘larni joylashtirishga keskin qarshi chiqib, BMTga a’zo barcha davlatlarni ushbu xavfli jarayonni to‘xtatishga va Rossiya ilgari surayotgan xalqaro rezolyutsiyalarni qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi. Bayonotda ta’kidlanishicha, 5 oktyabrdan 6 noyabrga qadar Nyu-Yorkda bo‘lib o‘tadigan BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasi Birinchi qo‘mitasiga koinotda qurollanish poygasining oldini olishga qaratilgan uchta asosiy hujjat loyihasi taqdim etiladi.

Rossiya tomoni ushbu chaqiriq hozir har qachongidan ham dolzarb ekanini ta’kidlab, jahon hamjamiyatining birdamligigina AQSHning fazodagi tajovuzkor rejalarini jilovlab qolishi mumkinligini bildirdi. Mazkur bayonot AQSH Harbiy-havo kuchlari vaziri Troy Meynkning «Qo‘shma Shtatlar o‘z qo‘shinlarini himoya qilish uchun yetarli miqdordagi orbital qurollarga ega» degan ochiq e’tirofidan so‘ng yangradi. Xo‘sh, Pentagon orbitaga aynan qanday qurollarni joylashtirmoqda, BMTda ovozga qo‘yiladigan uchta muhim rezolyutsiya nimalarni nazarda tutadi va koinotdagi yangi qurollanish poygasi Yer yuziga qanday xavf tug‘dirishi mumkin?

«Orbitadagi qurollanishga chek qo‘yish»: BMTda ko‘riladigan 3 ta tashabbus

Rossiya tashqi ishlar mahkamasi BMT Bosh Assambleyasi muhokamasiga olib chiqayotgan asosiy hujjatlar:

• «PGVK bo‘yicha amaliy choralar»: Koinotda qurollanish poygasining oldini olish (Predotvrasheniye gonki voorujeniy v kosmose — PGVK) bo‘yicha aniq xalqaro huquqiy mexanizmlarni yaratish;

• «Birinchi bo‘lib qurol joylashtirmaslik»: Davlatlarning orbitaga birinchi bo‘lib zarba beruvchi yoki himoya tizimlarini olib chiqmaslik bo‘yicha majburiyatini mustahkamlovchi global rezolyutsiya;

• Ochiqlik va ishonch choralari: Fazoviy faoliyatda shaffoflikni ta’minlash va davlatlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlashga qaratilgan uchinchi rezolyutsiya loyihasi;

• Nyu-Yorkdagi 81-sessiya: Ushbu barcha loyihalar 5 oktyabrdan 6 noyabrgacha bo‘lib o‘tadigan BMT Bosh Assambleyasining xavfsizlik masalalariga mas’ul Birinchi qo‘mitasi yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.

Pentagonning shov-shuvli iqrori: «Bizda orbital qurollar yetarli»

Vashington rasmiylari tomonidan bildirilgan ochiq da’volar:

• AQSH HHK vazirining bayonoti: AQSH Havo va koinot kuchlari assotsiatsiyasi konferensiyasida chiqish qilgan Harbiy-havo kuchlari vaziri Troy Meynk Qo‘shma Shtatlar o‘z qurolli kuchlarini himoya qilish uchun yetarlicha orbital qurollarga ega ekanini ochiqladi;

• Ochiq fazoni harbiylashtirish: Ekspertlarning fikricha, bu bayonot Vashingtonning Yer orbitasida harbiy nishonlarni yo‘q qilish yoki sun’iy yo‘ldoshlarni ishdan chiqarish imkoniyatiga ega fazoviy qurollarni rasman joylashtirib bo‘lganidan dalolat beradi;

• Global muvozanatning buzilishi: Koinotda zarba berish tizimlarining paydo bo‘lishi yadroviy va strategik muvozanatni izdan chiqarib, katta urush xavfini geometrik tarzda oshiradi.

Mariya Zaxarovaning chaqirig‘i: «AQSHni faqat birdamlik to‘xtata oladi»

Moskvaning xalqaro koalitsiya tuzish harakatlari:

• «Hozir bu har qachongidan muhim»: Mariya Zaxarova barcha davlatlarni koinot tinchligini saqlash bo‘yicha tashabbuslarga nafaqat ovoz berishga, balki rezolyutsiyalarning hammuallifi sifatida ishtirok etishga chaqirdi;

• Amerika rejalariga to‘siq: Diplomat ochiq fazoning jangovar poligonga aylanishini to‘xtatish faqat dunyo davlatlarining BMT minbaridagi qat’iy va mushtarak qarshiligiga bog‘liq ekanini urg‘uladi;

• Kelajak avlod taqdiri: Orbitaning qurollar bilan to‘lib ketishi Yer yuzidagi global aloqa, navigatsiya va iqtisodiy infratuzilmani har lahzada yo‘q qilinish xavfi ostida qoldirishi mumkin.

Koinot bo‘yicha BMTda boshlanayotgan ushbu global bahs insoniyat ochiq fazoni tinch tadqiqotlar maydoni sifatida saqlab qola oladimi yoki u yer yuzidagi mojarolarning yangi va eng dahshatli janggohiga aylanadimi, degan savolga javob beradi.

Sizningcha, AQSH va Rossiya o‘rtasida koinot orbitasida boshlanayotgan qurollanish poygasini BMT rezolyutsiyalari orqali to‘xtatib qolish mumkinmi yoki fazoda «Yulduzlar jangi»ning boshlanishi muqarrar bo‘lib qoldimi? Pentagonning orbital qurollar bo‘yicha bayonoti dunyo xavfsizligiga qay darajada raxna soladi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va global fazo xavfsizligiga bag‘ishlangan ushbu muhim diplomatik tahlilni barcha do‘stlaringiz hamda xalqaro siyosat kuzatuvchilariga ulashing!