Shri-Lankada 572 kishining skeleti topildi: bu qoldiqlar kimlarga tegishli va ular qanday sharoitda halok bo‘lgan?

Shri-Lankaning Yaffna hududidagi Chemmani mintaqasida olib borilayotgan qazishmalar mamlakatning uzoq yillik urush tarixiga oid og‘riqli savollarni yana kun tartibiga olib chiqdi. 2025 yilda krematsiya maydonini kengaytirish ishlari vaqtida inson suyaklari topilgach, hududda sud nazorati ostida keng ko‘lamli qazish ishlari boshlangan.

Qazishmalar davomida inson skeletlari bilan birga turli shaxsiy buyumlar ham aniqlangan. Ular orasida maktab sumkasi, bolalar kiyimlari, o‘yinchoqlar, bilaguzuklar va chaqaloqlar uchun sut idishi borligi xabar qilingan. Ayrim topilmalar bolalar ham qurbonlar orasida bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.

Eng muhim savol: bu qoldiqlar kimlarga tegishli va ular qanday sharoitda halok bo‘lgan? Hudud Shri-Lankada 1983–2009 yillarda davom etgan fuqarolar urushi bilan bog‘liq. Chemmanida ommaviy qabrlar bo‘lishi haqidagi ma’lumotlar avval ham paydo bo‘lgan. 1999 yilda o‘tkazilgan qazishmalarda 15 kishining qoldiqlari topilgan.

2025 yildagi yangi qazishmalar esa bu masalaga yana e’tibor qaratdi. Shri-Lanka Inson huquqlari komissiyasi dastlabki tekshiruvlarda qoldiqlarning joylashuvi odatiy dafn marosimlariga o‘xshamasligini qayd etgan.

Hozircha topilgan skeletlarning kimga tegishli ekani va ularning o‘lim sababi to‘liq aniqlangan emas. Qazish ishlari sud nazorati ostida davom ettirilmoqda, topilgan qoldiqlar esa sud qarori asosida ekspertiza uchun saqlanmoqda.

Shu sababli Chemmani topilmalari bo‘yicha yakuniy xulosa chiqarish uchun sud-tergov jarayoni va ekspertiza natijalarini kutish kerak.