Dunyoda faqat uch kishi pasportsiz xorijga safar qila oladi. Ular kimlar?

Xorijga sayohat qilishda aksariyat odamlar uchun pasport asosiy hujjat hisoblanadi. Biroq dunyoda o‘z maqomi tufayli pasportsiz xorijga safar qilish huquqiga ega bo‘lgan atigi uch nafar shaxs bor: Buyuk Britaniya qiroli Charlz III, Yaponiya imperatori Naruhito va uning rafiqasi Masako. Bu imtiyoz ularning davlat rahbari va monarx sifatidagi alohida maqomi bilan bog‘liq.

Buyuk Britaniya qiroli Charlz III uchun xorijga chiqishda Britaniya pasporti talab etilmaydi. Qirollik oilasining rasmiy saytida buning sababi Britaniya pasportlari monarx nomidan rasmiylashtirilishi bilan izohlangan. Shu bois qirolning o‘ziga alohida pasport kerak emas.

Oddiy pasport o‘rniga Britaniya monarxi safarlarida maxsus hujjat va diplomatik tartiblardan foydalaniladi. Britaniya pasportining birinchi sahifasida ham monarx nomidan uning egasini to‘sqinliksiz o‘tkazish va zarur yordam hamda himoya ko‘rsatish so‘ralgan rasmiy murojaat mavjud. Qirollik oilasining boshqa a’zolari esa pasport bilan sayohat qiladi.

Yaponiya imperatori nega pasport olmaydi?

Yaponiya imperatori Naruhito va uning rafiqasi Masako ham shunga o‘xshash, ammo alohida tartibga ega. 1971 yilda Yaponiya Tashqi ishlar organlari imperator va imperatritsaga oddiy pasport berish hamda ularni oddiy fuqarolar kabi pasport va viza jarayonlaridan o‘tkazish maqomlariga mos emas, degan qarorga kelgan.

Shu sababli imperator va imperatritsa xorijga tashrif buyurganda pasport o‘rniga tegishli vazirlik hujjati asosida safar qiladi. Yaponiya hukumati esa ularning tashrifi haqida boriladigan davlatni oldindan diplomatik kanallar orqali xabardor qiladi.

Bu imtiyoz Yaponiya imperator oilasining barcha a’zolariga tegishli emas. Masalan, boshqa yuqori martabali imperator oilasi a’zolari diplomatik pasportlardan foydalanadi.

Imperatorning maqomi yana nimasi bilan farq qiladi?

Yaponiyada imperatorning oddiy fuqarolardan farqli maqomi boshqa jihatlarda ham namoyon bo‘ladi. U mamlakat siyosatini bevosita boshqarmaydi va konstitutsiya bo‘yicha davlat hamda xalq birligining ramzi hisoblanadi.

Shuningdek, Yaponiya imperator oilasi a’zolari oddiy familiyadan foydalanmaydi.

Shunday qilib, Charlz III, Naruhito va Masakoning pasportsiz xorijga chiqishi oddiy istisno emas, balki ularning konstitutsiyaviy va davlatchilikdagi alohida maqomiga bog‘liq maxsus tartib hisoblanadi.