Dengiz ostidan ham o‘tadi: Xitoyning 55 kilometrlik ulkan ko‘prigi (foto)

Xitoyning Gonkong–Chjuxay–Makao ko‘prigi dengiz ustida qurilgan eng yirik infratuzilma loyihalaridan biri hisoblanadi. Umumiy uzunligi 55 kilometr bo‘lgan ushbu ko‘prik-tunnel tizimi Gonkong, Chjuxay va Makao shaharlarini o‘zaro bog‘laydi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, u dunyodagi eng uzun ko‘prik-tunnel dengiz o‘tish tizimidir.

Inshootning umumiy 55 kilometrlik uzunligiga Gonkong bog‘lovchi yo‘li, 29,6 kilometr uzunlikdagi asosiy ko‘prik hamda Chjuxay bog‘lovchi yo‘li kiradi. Gonkong portidan Chjuxay va Makao portlarigacha bo‘lgan taxminan 42 kilometrlik yo‘lni avtomobilda qariyb 40 daqiqada bosib o‘tish mumkin.

Ko‘prikning eng e’tiborli jihatlaridan biri — uning bir qismi dengiz ostidan o‘tishidir. Asosiy ko‘prik tizimiga 6,7 kilometr uzunlikdagi suvosti tunneli ham kiradi. Tunnel dengiz tubidan o‘tkazilgan bo‘lib, uning eng past qismi dengiz sathidan 46 metr chuqurlikda joylashgan.

Suvosti tunnelini ko‘prik bilan bog‘lash uchun ikkita sun’iy orol barpo etilgan. Tunnel 33 ta yirik suvosti segmentidan tashkil topgan bo‘lib, standart segmentlarning har biri 180 metr uzunlik, 38 metr kenglik va 11 metr balandlikka ega. Ularning og‘irligi qariyb 80 ming tonnani tashkil qiladi.

Loyihaning asosiy ko‘prik-tunnel qismi dastlab 38,1 milliard yuan miqdorida baholangan. Qurilish jarayonida xarajatlar oshgan va keyinchalik asosiy ko‘prik uchun tasdiqlangan smeta qariyb 48,1 milliard yuanga yetgan. Umumiy loyiha qiymati esa yakunda qariyb 127 milliard yuan, ya’ni 19,1 milliard dollar atrofida bo‘lgan.

Gonkong–Chjuxay–Makao ko‘prigi qurilishida murakkab muhandislik yechimlaridan foydalanilgan. Uning asosiy ko‘prigi, sun’iy orollari va suvosti tunneli birgalikda dengiz orqali uchta yirik hududni bog‘laydigan ulkan transport tizimini tashkil etadi.