Samarqanddagi Olimpiadadan so‘ng afg‘onistonlik uch shaxmatchi chegarada hibsga olindi

Samarqand shahri mezbonlik qilgan Butunjahon Shaxmat Olimpiadasi yakunlari ortidan xalqaro sport jamoatchiligini tashvishga solgan favqulodda hodisa yuz berdi. O‘zbekistondagi nufuzli musobaqada ishtirok etib, vataniga qaytgan Afg‘oniston milliy jamoasining to‘rt nafar a’zosidan uch nafari davlat chegarasida xavfsizlik kuchlari tomonidan qo‘lga olindi.

Ma’lum bo‘lishicha, shaxmatchilarning hibsga olinishiga mamlakat hududida ushbu aql idrok sport turining rasman taqiqlangani sabab bo‘lgan.

«Pasportlarimizni tortib olib, alohida xonalarga qamashdi»

Ispaniyaning nufuzli EL PAÍS nashri bilan bog‘lanishga ulgurgan sportchilardan biri chegaradagi holat va hozirgi vaziyat haqida qisqacha xabar berishga muvaffaq bo‘lgan:

• Bir kishilik qamoq: «Ular pasportlarimizni musodara qilib olishdi va uch nafarimizni alohida-alohida xonalarga qamab qo‘yishdi», — deya bildirgan afg‘onistonlik shaxmatchi;

• Qobuldagi uy qamog‘i: Ayni paytda hibsga olingan uch nafar sportchi Qobul shahridagi uy qamog‘ida saqlanmoqda va ularning kelgusi taqdiri noma’lumligicha qolmoqda;

• Bir nafar sportchining o‘tishi: Terma jamoaning to‘rtinchi a’zosi esa chegara postidan hech qanday to‘siqsiz va muammosiz o‘tib olgan yagona shaxs bo‘ldi.

Shaxmatga taqiq va FIDE rahbariyatining aralashuvi

Afg‘onistonda shaxmat bilan bog‘liq vaziyat 2025 yilning may oyida keskinlashgan edi:

• Diniy vaj bilan taqiq: Mamlakat hukumati 2025 yil may oyida diniy e’tiqod va shariat me’yorlarini ro‘kach qilib, shaxmat o‘ynashni qat’iyan man etgan edi. Shu sababli sportchilarning Samarqanddagi nufuzli Olimpiadaga borishi hukumatning rasmiy taqiqini buzish sifatida baholangan;

• Xalqaro shaxmat federatsiyasi reaksiyasi: Xalqaro shaxmat federatsiyasining (FIDE) yangi saylangan prezidenti Timur Turlov holatdan to‘liq xabardor ekanini bildirib, afg‘onistonlik shaxmatchilar xavfsizligini ta’minlash va yuzaga kelgan diplomatik tanglikni ijobiy hal qilish bo‘yicha zarur choralar ko‘rilayotganini ma’lum qildi.

Dunyo sport tashkilotlari va inson huquqlari faollari sport bilan shug‘ullangani uchun javobgarlikka tortilayotgan grossmeysterlar taqdirini diqqat bilan kuzatib bormoqda.