Jurnalistlar uchun eng xavfli davlatlar qaysi va nega dron zarbalari ko‘paymoqda?
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- YUNESKO hisobotiga ko‘ra, 2024–2025 yillarda dunyo bo‘ylab kasbiy faoliyati davomida halok bo‘lgan jurnalistlar soni avvalgi davrga nisbatan 20 foizga oshib, 189 nafarni tashkil etdi.
- O‘lim holatlarining aksariyati harbiy harakatlar zonalariga to‘g‘ri kelib, ularning 40 foizi aynan dron zarbalari oqibatida yuz bergan.
- Eng ko‘p yo‘qotishlar Falastin (62 nafar), Meksika (17 nafar), Sudan (14 nafar) va Ukrainada (12 nafar) qayd etilgan.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti — YUNЕSKO (UNESCO) dunyo bo‘ylab jurnalistlar xavfsizligiga oid yangi xavotirli hisobotini e’lon qildi. Hujjatga ko‘ra, oxirgi ikki yil ichida o‘z kasbiy burchini bajarish chog‘ida halok bo‘lgan OAV xodimlari soni sezilarli darajada ko‘paygan.
2024–2025 yillar davomida global miqyosda jami 189 nafar jurnalist kasbiy faoliyati sababli hayotdan ko‘z yumgan. Bu ko‘rsatkich avvalgi hisobot davriga (2022–2023 yillar) nisbatan 20 foizga o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Harbiy to‘qnashuvlar va dron zarbalarining ulushi
Hisobotda jurnalistlar o‘limining aksariyat qismi aynan qurolli to‘qnashuvlar va urush o‘choqlariga to‘g‘ri kelayotgani alohida qayd etilgan:
Urush hududlaridagi yo‘qotishlar: Qayd etilgan barcha o‘lim holatlarining 127 tasi bevosita harbiy harakatlar zonalarida yuz bergan;
Dronlarning halokatli ta’siri: Harbiy nizolar hududida halok bo‘lgan media vakillarining 40 foizi dronlar (uchuvchisiz uchish apparatlari) zarbalari oqibatida qurbon bo‘lgan. Bu esa zamonaviy urushlarda masofaviy aniq zarba beruvchi qurollar jurnalistlar xavfsizligi uchun eng jiddiy tahdidga aylanganini isbotlaydi.
Jurnalistlar uchun eng xavfli nuqtalar
YUNЕSKO taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, halok bo‘lgan media xodimlari soni bo‘yicha quyidagi davlatlar birinchi o‘rinlarda qayd etilgan:
Falastin — 62 nafar: Mintaqadagi harbiy harakatlar jurnalistlar uchun eng qonli va halokatli maydonga aylandi;
Meksika — 17 nafar: Urush bo‘lmasa-da, uyushgan jinoyatchilik va narkokartellar faoliyatini yoritish xavfi yuqoriligicha qolmoqda;
Sudan — 14 nafar: Ichki qurolli ixtilof va gumanitar bo‘hron OAV vakillari hayotiga to‘g‘ridan to‘g‘ri xavf solmoqda;
Ukraina — 12 nafar: Davom etayotgan harbiy harakatlar davomida yana 12 nafar mahalliy va xalqaro jurnalist halok bo‘lgan.
YUNЕSKO xalqaro hamjamiyatni mojaro zonalarida ishlayotgan reportyorlar va operatorlarni himoya qilish bo‘yicha xalqaro gumanitar huquq normalariga qat’iy rioya etilishini ta’minlashga chaqirmoqda.
Izohlar 0
…