Shakarli gazlangan ichimliklar jigar saratoni xavfini oshirishi mumkin

Shakar qo‘shilgan gazlangan ichimliklarni muntazam iste’mol qilish jigar salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin. Yangi tadqiqot natijalariga ko‘ra, bunday ichimliklarni tez-tez ichish jigar saratonining ayrim turlari rivojlanish ehtimolini oshirishi mumkin.

Tadqiqotchilar ushbu xulosaga 11 ta yirik va uzoq muddatli ilmiy ish natijalarini tahlil qilish orqali kelishgan. Ularda jami 1,5 milliondan ortiq ishtirokchining ma’lumotlari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari JAMA Network Open jurnalida e’lon qilindi.

Ilmiy ish davomida ishtirokchilarning ovqatlanish odatlari maxsus so‘rovnomalar orqali baholangan. Shundan so‘ng ularning sog‘lig‘i o‘rtacha 18 yil davomida kuzatib borilgan. Mutaxassislar asosiy e’tiborni shakarli va sun’iy shirinlashtirilgan ichimliklarni iste’mol qilish bilan jigar saratoni o‘rtasidagi ehtimoliy bog‘liqlikka qaratgan.

Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, shakarli ichimliklarni ko‘p iste’mol qiladigan odamlarda jigar saratonining eng ko‘p uchraydigan ikki turi — gepatotsellyulyar karsinoma va jigar ichidagi xolangiokarsinoma xavfi yuqoriroq bo‘lishi mumkin.

Olimlarning ta’kidlashicha, suyuq shakar organizmga tez so‘riladi va uzoq muddatli iste’mol jigarga ortiqcha yuk tushirishi ehtimoldan xoli emas. Bu esa vaqt o‘tishi bilan modda almashinuvi buzilishi, jigarda yog‘ to‘planishi va yallig‘lanish jarayonlariga olib kelishi mumkin. Aynan shu omillar jiddiy kasalliklar xavfini kuchaytirishi mumkin.

Mualliflar shakarli ichimliklar o‘z-o‘zidan jigar saratoniga bevosita sabab bo‘ladi, degan qat’iy xulosa chiqarishga shoshilmaslik kerakligini ham qayd etmoqda. Biroq ularning fikricha, bunday ichimliklarni muntazam iste’mol qilish jigar salomatligi uchun xavfli odatlardan biri bo‘lishi mumkin.

Mutaxassislar aholiga shakarli gazlangan ichimliklar miqdorini kamaytirish, ularning o‘rniga oddiy suv, shakarsiz choy yoki tabiiy ichimliklarni tanlashni tavsiya qilmoqda. Jigar salomatligida mayda odatlar ham katta rol o‘ynaydi — bu yerda “bitta bankadan nima bo‘lardi?” degan savol kelajakda qimmatga tushishi mumkin.