SpaceX maʼlumot markazlari uchun yirik gaz elektr stansiyasini qurmoqda

Ilon Maskga tegishli boʻlgan SpaceX kompaniyasi Memfis yaqinidagi xAI sunʼiy intellekt maʼlumotlar markazlarini quvvat bilan taʼminlab turgan 69 ta gaz turbinasini 2027-yilning iyul oyiga qadar toʻliq demontaj qilishini maʼlum qildi. Ushbu infratuzilma loyihasi atrof-muhit va energetika xavfsizligi masalalari tufayli jamoatchilik va huquqshunoslar eʼtiborida qolmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, bahsli gaz turbinalari yangi doimiy gaz elektr stansiyasi qurib bitkazilgunga qadar yana bir yil davomida oʻz ishini davom ettiradi. Yangi rejalashtirilayotgan elektr stansiyasining umumiy quvvati 1,2 gigavattni tashkil etishi kutilmoqda. Hozirgi kunda foydalanilayotgan uskunalar Missisipi shtatida, Tennessi chegarasi yaqinida joylashgan boʻlib, ularning faoliyati ekologlar va mahalliy faollar eʼtiroziga sabab boʻlmoqda.

Ekologik nizolar va sud jarayonlari

Mazkur turbinalardan foydalanish masalasi allaqachon sud muhokamasiga sabab boʻlgan. Xususan, Milliy rangdor aholi taraqqiyotiga koʻmaklashish assotsiatsiyasi (NAACP) hamda Janubiy ekologik huquq markazi (Southern Environmental Law Center) xAI kompaniyasini zarur ruxsatnomalarsiz uskunalar ekspluatatsiyasida ayblamoqda. Kompaniya esa turbinalar maxsus tashish platformalarida turgani sababli alohida litsenziya talab etilmasligini taʼkidlab kelmoqda.

Biroq AQSh federal meʼyorlariga koʻra, maʼlum bir quvvatga ega boʻlgan va doimiy asosda ishlatiladigan bunday qurilmalar joylashish usulidan qatʼi nazar, majburiy litsenziyalanishi shart. Mutaxassislarning baholashicha, mavjud qurilmalar har yili smog hosil boʻlishida qatnashuvchi 2000 tonnadan ortiq azot oksidlarini (NOx) atmosferaga chiqarishi mumkin.

Shunga qaramay, joriy yilning iyul oyida AQSh Adliya vazirligi ushbu sudʼnizosida SpaceX pozitsiyasini qoʻllab-quvvatladi. Idoraning bildirishicha, mazkur uskunalar faoliyati mamlakatning milliy, iqtisodiy va energetik xavfsizligi masalalari bilan chambarchas bogʻliq.

Kelgusidagi energetik rejalar

Yangi barpo etiladigan gaz elektr stansiyasi quvvati 16,48 dan 50 megavattgacha boʻlgan 41 ta gaz turbinasidan iborat boʻladi. Litsenziyalash uchun taqdim etilgan hujjatlarga tayanib aytish mumkinki, bu qurilmalar hozirda qoʻllanilayotganlardan tubdan farq qiladi va zamonaviy talablarga javob beradi.

Maʼlumot uchun, avvalroq Ilon Mask mobil gaz elektr stansiyalariga ixtisoslashgan APR Energy kompaniyasini ham sotib olgan edi. Biroq mavjud manbalarga koʻra, mazkur kompaniya jihozlari yangi majmua tarkibiga kiritilmaydi. Bu esa kelgusida yana boshqa yirik energetika loyihalari amalga oshirilishidan darak berishi mumkin.