Tadbirkorlar uchun jarimalar kamayadi: bir haftada taklif tayyorlanadi

O‘zbekistonda biznesga tushayotgan jarimalar, majburiy to‘lovlar, yig‘imlar va byurokratik talablarni qisqartirish rejalashtirilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev mutasaddilar tadbirkorlarni faqat jazolash emas, balki ularga ishlash va rivojlanish uchun sharoit yaratishi kerakligini ta’kidladi.

Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2024–2026 yillarda tadbirkorlarga qo‘llangan moliyaviy jarimalarning umumiy miqdori qariyb 3 trillion so‘mga yetgan. Endi vazirlik va idoralarga bir hafta ichida amaldagi tartiblarni qayta ko‘rib chiqish vazifasi qo‘yildi.

51 ta idora jarima qo‘llash huquqiga ega

Ayni paytda mamlakatdagi 51 ta vazirlik va idora 322 ta yo‘nalish bo‘yicha moliyaviy sanksiyalar tayinlashi mumkin.

Yig‘ilishda bunday keng vakolatlar amaliyotda tadbirkorlik faoliyatiga ortiqcha bosim o‘tkazishi mumkinligiga e’tibor qaratildi. Shu sabab jarimalarni belgilash va qo‘llash tartibini qayta ko‘rib chiqish zarurligi qayd etildi.

Keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, so‘nggi uch yilda biznes subyektlariga solingan jarimalar miqdori 3 trillion so‘mga yaqinlashgan.

«Faqat jazolash bilan cheklanib qolmaslik kerak»

Prezident jarima sanksiyalarini qo‘llayotgan mutasaddilarning yondashuvi va ishlash uslubini o‘zgartirish zarurligini ta’kidladi.

Nazorat qiluvchi tashkilotlar tadbirkorni xatosi uchun darhol jazolash bilan cheklanib qolmasdan, kamchilikni bartaraf etishga yordam berishi, tushuntirish ishlarini olib borishi va biznesni qo‘llab-quvvatlashi kerak.

Bu yondashuv davlat idoralari va tadbirkorlar o‘rtasidagi munosabatni nazorat va jazoga emas, hamkorlikka asoslashni nazarda tutadi.

Bir mashina gilos eksportiga 5 million so‘m sarflanmoqda

Yig‘ilishda ishlab chiqaruvchilar va eksportchilar to‘layotgan majburiy yig‘imlar ham muhokama qilindi.

Misol sifatida, bir yuk mashinasi gilosni xorijga chiqarishda tadbirkor quyidagi xizmatlar uchun qo‘shimcha mablag‘ to‘lashi qayd etildi:

• bojxona yig‘imlari;

• fumigatsiya xizmati;

• sertifikatlarni rasmiylashtirish;

• bojxona deklaranti xizmati.

Ushbu xarajatlarning umumiy miqdori 5 million so‘mgacha yetishi mumkin. Bu esa mahsulot tannarxini oshirib, o‘zbekistonlik eksportchilarning tashqi bozordagi raqobatbardoshligiga ta’sir qiladi.

Eksportchilar uchun to‘lovlar qayta ko‘rib chiqiladi

Tashqi bozorlarda raqobat kuchayib borayotgan bir paytda ortiqcha to‘lov va yig‘imlarni saqlab qolish mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun qo‘shimcha to‘siq bo‘lishi ta’kidlandi.

Shu bois eksport jarayonidagi xarajatlarni kamaytirish, takrorlanadigan xizmatlarni bekor qilish va hujjatlarni rasmiylashtirish jarayonini soddalashtirish masalasi ko‘rib chiqiladi.

Bunday o‘zgarishlar tadbirkorlarning xarajatlarini kamaytirib, mahsulotni tashqi bozorlarga tezroq va arzonroq olib chiqish imkonini berishi mumkin.

Vazirlarga bir hafta muddat berildi

Vazirlar va tarmoq rahbarlari bir hafta ichida Prezident Administratsiyasiga aniq takliflar kiritishi kerak.

Takliflar quyidagi yo‘nalishlarni qamrab oladi:

• byurokratik tartiblarni qisqartirish;

• asossiz yoki ortiqcha jarimalarni bekor qilish;

• majburiy to‘lov va yig‘imlarni kamaytirish;

• eksport jarayonlarini soddalashtirish;

• biznes yuritish uchun qulay sharoit yaratish.

Yakuniy qarorlar qabul qilinsa, tadbirkorlar uchun moliyaviy bosim kamayishi va davlat idoralari bilan ishlash jarayoni soddalashishi kutilmoqda.