O‘zbekistonda soliq tizimini shaffoflashtirish va tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish borasida muhim qadam tashlandi. Vazirlar Mahkamasining yangi qarori bilan endilikda soliq tekshiruvlari faqatgina videokameralar kuzatuvi ostida o‘tkaziladigan бўлди. Zamin.uz ushbu yangilikning asosiy jihatlarini tahlil qilib chiqdi.
Shaffoflik sari qadam: 154-sonli qaror nima deydi?
Hukumatning yangi qaroriga binoan, davlat soliq xizmati xodimlari tomonidan amalga oshiriladigan nazorat tadbirlarini videotasvirga olish tartibi rasman tasdiqlandi. Bundan ko‘zlangan asosiy maqsad — tekshiruv jarayonlarida xolislikni taʼminlash va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan bahsli vaziyatlarga aniqlik kiritishdir.
Qaysi jarayonlar kamera obyektivida bo‘ladi?
Nizomga ko‘ra, soliq organlari bir qator muhim tekshiruvlarni majburiy ravishda videoga qayd etishlari shart:
- Xronometraj kuzatuvlari: Ishlab chiqarish yoki xizmat ko‘rsatish hajmini aniqlash jarayoni;
- Xodimlar sonini tekshirish: Ishchilar sonining hisobotlardagi raqamlarga mosligini o‘rganish;
- To‘lov intizomi: Nazorat kassa texnikasi (NKM) va bank terminallaridan to‘g‘ri foydalanish holati;
- Savdo qoidalari: Xizmat ko‘rsatish va savdo sohasida belgilangan meʼyorlarga rioya etilishi.
Tadbirkorlar uchun yengillik: Ish to‘xtatilmaydi
Yangi tartibning eng muhim jihatlaridan biri shundaki, videotasvirga olish jarayoni tadbirkorning faoliyatiga aslo xalal bermasligi kerak. Tekshiruvchilar o‘z ishini amalga oshirayotganda korxona yoki do‘konning ish tartibini buzishga yoki ish jarayonini to‘xtatib qo‘yishga haqli emaslar.
Dalolatnomada nimalar aks etadi?
Tekshiruv yakunlangach, tuziladigan hujjatda (dalolatnomada) foydalanilgan video qurilma haqidagi maʼlumotlar va unda qayd etilgan muhim lahzalar alohida ko‘rsatiladi. Bu esa tadbirkor uchun tekshiruv natijalaridan norozi bo‘lgan taqdirda, videomateriallarni dalil sifatida ishlatish imkoniyatini beradi.
Taʼkidlash joizki, har qanday videoga olish jarayoni soliq organi rahbariyatining maxsus buyrug‘i asosidagina amalga oshiriladi. Bu esa “o‘zboshimcha” tekshiruvlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Aziz tadbirkorlar, siz ushbu yangilikka qanday qaraysiz? Videokuzatuv soliqchilar va tadbirkorlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlaydi deb o‘ylaysizmi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
