O‘zbekistonda yashash va turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatga olish tartibi yangi bosqichga o‘tmoqda. Hukumat tomonidan tasdiqlangan yangi nizomga ko‘ra, endi fuqarolarni manzil bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazish jarayoni raqamlashtiriladi va ushbu tizim IIV migratsiya bo‘linmalari nazoratida amalga oshiriladi.
Yangi tartibning asosiy maqsadi — aholi uchun ro‘yxatdan o‘tish jarayonini soddalashtirish, ortiqcha qog‘ozbozlikni kamaytirish va jarayonni shaffof qilishdir. Avvallari ko‘pchilik uchun bu masala vaqt, navbat va hujjatlar bilan bog‘liq ovoragarchilikka aylangan bo‘lsa, endi raqamli imkoniyatlar orqali ish ancha yengillashishi kutilmoqda.
Nizomga muvofiq, fuqaro yangi yashash manziliga ko‘chib o‘tganidan keyin 10 ish kuni ichida ro‘yxatdan o‘tishi shart. Bu talab fuqarolarning amaldagi yashash joyi bo‘yicha ma’lumotlarini aniq yuritish va davlat xizmatlarini to‘g‘ri ko‘rsatish uchun muhim hisoblanadi.
Eng muhim yangiliklardan biri — uy egasi va arizachining roziligi masofadan turib tasdiqlanishi mumkin. Endi bu jarayon Face-ID yoki Mobile-ID orqali amalga oshiriladi. Ya’ni inson shaxsan borib, ortiqcha imzo va tasdiq jarayonlari bilan ovora bo‘lmasdan, o‘z roziligini raqamli usulda bildirishi mumkin bo‘ladi.
Ariza berish kanallari ham kengaytirilgan. Fuqarolar yashash yoki turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish uchun onlayn tarzda murojaat qilishi, davlat xizmatlari markazlariga borishi yoki “Aqlli migratsiya” punktlaridan foydalanishi mumkin. Bu esa ayniqsa ishi ko‘p, vaqti cheklangan odamlar uchun ancha qulaylik yaratadi. Davlat xizmatlari ham “navbatda tur, asabni sina” rejimidan sekin-asta chiqyapti, bu yaxshi signal.
Voyaga yetmaganlar bo‘yicha ham alohida tartib belgilangan. 18 yoshgacha bo‘lgan shaxslar ota-onalari yoki qonuniy vasiylarining yashash manzili bo‘yicha ro‘yxatga olinadi. Bu bolalarning huquqiy maqomi va yashash joyi bo‘yicha ma’lumotlar aniq bo‘lishini ta’minlaydi.
Shuningdek, ko‘chmas mulkka egalik qilish bilan bog‘liq cheklov ham nazarda tutilgan. Agar fuqaroning bir nechta uy-joyi bo‘lsa ham, u faqat bitta manzilda ro‘yxatdan o‘tishi mumkin. Bu norma ro‘yxat ma’lumotlarini aniqlashtirish va sun’iy ravishda bir nechta joyda qaydda turish holatlarining oldini olishga qaratilgan.
Qarorda ayrim hududlar bo‘yicha maxsus cheklovlar ham belgilangan. Jumladan, chegara zonalari, yopiq harbiy shaharchalar va favqulodda holat zonalarida harakatlanish hamda yashash tartibi alohida talablar asosida amalga oshiriladi. Bu xavfsizlik va maxsus rejim talablari bilan bog‘liq.
Umuman olganda, yangi nizom migratsiya va ro‘yxatga olish tizimini zamonaviylashtirishga qaratilgan muhim qadam hisoblanadi. Face-ID, Mobile-ID va onlayn ariza berish imkoniyatlari fuqarolar uchun vaqt tejaydi, davlat organlari uchun esa ma’lumotlarni tez va aniq yuritish imkonini beradi.
Endi asosiy masala — tizim amalda qanchalik qulay ishlashida. Agar raqamli xizmatlar barqaror va tushunarli yo‘lga qo‘yilsa, fuqarolar uchun ro‘yxatdan o‘tish jarayoni ancha osonlashadi. Qisqasi, migratsiya tizimi ham raqamli davrga qadam qo‘ymoqda — endi faqat internet “qotib qolmasa” bo‘lgani.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
