O‘zbek alifbosida 4 harfni o‘zgartirish taklif qilindi

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini yangilashni nazarda tutuvchi qonun loyihasini qabul qildi.

Loyihaga ko‘ra, amaldagi 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi o‘rniga 28 ta harf hamda bitta tutuq belgisidan iborat alifbo joriy etilishi mumkin.

Qaysi harflar o‘zgaradi?

Qonun loyihasida bir qator harflarning yozilishi yangilanishi nazarda tutilgan:

• G‘ g‘ → Ğ ğ

• O‘ o‘ → Ö ö

• Sh sh → Ş ş

• Ch ch → Ç ç

Shuningdek, ng harf birikmasini alifbodan chiqarish taklif etilmoqda.

Agar loyiha kuchga kirsa, o‘zbek lotin alifbosi 28 ta harf va bitta tutuq belgisidan tashkil topadi.

O‘zgarishlar hali kuchga kirgani yo‘q

Qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan qabul qilinib, Senatga yuborildi.

O‘zgarishlar amalga kirishi uchun:

1. Senat qonunni ma’qullashi;

2. Prezident uni imzolashi;

3. qonun rasman e’lon qilinishi kerak.

Shu bois hozircha amaldagi alifbo o‘z kuchini saqlab turibdi.

Jamoatchilik muhokamasi o‘tkazilmagan

Qayd etilishicha, qonun loyihasi jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilmagan.

Shuningdek, Qonunchilik palatasining dastlabki rasmiy axborotida aynan qaysi harflar o‘zgarishiga aniqlik kiritilmagan. Yalpi majlis faqat parlament sayti orqali namoyish etilgan, efirni keyinchalik qayta tomosha qilish imkoniyati ham bo‘lmagan.

Qonunchilik palatasi majlislarni YouTube orqali jonli efirga uzatish amaliyotini to‘xtatgani ham muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Yangi alifbo bosqichma-bosqich joriy etiladi

Parlament axborotiga ko‘ra, o‘zgarishlarni bir kunda emas, bosqichma-bosqich amalga oshirish rejalashtirilgan.

Qonun kuchga kirguniga qadar rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qog‘ozlar o‘z kuchini saqlab qoladi.

Shuningdek, davlat idoralaridagi:

• blankalar;

• peshlavhalar;

• ko‘rsatkichlar;

• ramziy belgilar;

• boshqa moddiy atributlar

belgilangan muddatgacha o‘zgarishsiz ishlatilishi mumkin.

Qo‘shimcha xarajatlarni kamaytirish maqsad qilingan

Parlamentning ta’kidlashicha, bosqichma-bosqich o‘tish davlat tashkilotlaridagi barcha hujjat va peshlavhalarni bir vaqtda almashtirish zaruratini yo‘qotadi.

Bu esa budjetdan katta miqdorda qo‘shimcha mablag‘ sarflanishining oldini olishi kutilmoqda.

Endi loyihaning keyingi taqdiri Senat va Prezident qaroriga bog‘liq. Ammo taklif etilayotgan o‘zgarishlar allaqachon jamoatchilikda qizg‘in muhokamalarni boshlab yubordi.