FIFA milliard dollarlik shov-shuvli rejasidan voz kechdi: Infantino chekinishga majbur bo'ldi

Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA) futbol tarixidagi eng bahsli va yirik moliyaviy loyihalardan birini to'xtatishga majbur bo'ldi. Jahon chempionatlari va boshqa nufuzli musobaqalarning tijoriy huquqlarini xususiy investorlarga sotish rejasi qit'alararo katta siyosiy mojaroga aylanib ketdi. Yevropa va Shimoliy Amerika futbol tashkilotlari tomonidan e'lon qilingan keskin boykot tahdidi FIFA rahbariyatini tanlagan yo'lidan ortga qaytardi.

To'fon keltirib chiqargan taklif: JCh huquqlari sotuvga qo'yilgan edimi?

So'nggi oylarda FIFA prezidenti Janni Infantino tomonidan ilgari surilgan tashabbus jahon futbolida chinakam «portlash» effektini berdi. Loyihaga ko'ra, tashkilot Jahon chempionatlari va boshqa yirik turnirlarning tijoriy hamda translyatsiya huquqlarining bir qismini xususiy investorlar konsorsiumiga o'tkazishni rejalashtirgan edi.

Infantino ushbu kelishuv milliy futbol assotsiatsiyalarining daromadlarini to'rt baravargacha oshirishini ta'kidlab, qarorni qabul qilish uchun federatsiyalarga 19 sentyabrgacha muhlat belgilagan edi.

Biroq Xalqaro OAV, xususan, nufuzli sport nashrlarining yozishicha, ehtimoliy investorlar orqasida AQSh sobiq prezidenti Donald Trampning kuyovi Jared Kushnerning qarindoshlari bilan bog'liq moliyaviy tuzilmalar turgan. Bu esa jarayon atrofidagi shubha va e'tirozlarni yanada kuchaytirdi.

«Kelajakni sotishga hech kimning haqqi yo'q»: UEFAning keskin reaksiyasi

Loyiha e'lon qilinganidan so'ng birinchi bo'lib Yevropa futbol uyushmalari ittifoqi (UEFA) keskin qarshilik ko'rsatdi. 30 iyul kuni UEFAga a'zo barcha 55 milliy assotsiatsiya bir ovozdan FIFAning ushbu rejasiga qarshi bayonot berdi.

Yevropa futboli rahbariyati agar Infantino ushbu loyihani amalga oshirishda davom etsa, FIFA bayrog'i ostida o'tkaziladigan barcha musobaqalarni, shu jumladan, Jahon chempionatini ham to'liq boykot qilishini bildirdi.

«Kelajak avlodlar uchun ishonchli boshqaruvga topshirilgan boylikni xususiy qo'llarga sotishga hech kimning ma'naviy haqqi yo'q», — deyiladi UEFA tomonidan e'lon qilingan rasmiy bayonotda.

Ko'p o'tmay, Yevropa pozitsiyasini Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Karib havzasi mamlakatlari futbol konfederatsiyasi (KONKAKAF) ham to'liq qo'llab-quvvatladi. Ikki yirik konfederatsiyaning birlashishi FIFAni misli ko'rilmagan izolyatsiya xavfi ostida qoldirdi.

Infantinoning chekinishi va «Futbolni birlashtirish» va'dasi

Kuchayib borayotgan bosim, ommaviy noroziliklar va eng asosiysi — bo'lajak Jahon chempionatining barbod bo'lish xavfi FIFA rahbariyatini o'z pozitsiyasini qayta ko'rib chiqishga majbur etdi.

Janni Infantino rasmiy chiqish qilib, FIFA ushbu taklif ustida ishlashni to'xtatganini e'lon qildi:

«Barcha nuqtai nazarlarni diqqat bilan tingladik. Loyiha turli qarama-qarshiliklarga sabab bo'ldi va bu endi uning dastlabki maqsadiga mos kelmaydi. Bizning asosiy vazifamiz har doim futbolni birlashtirish va rivojlantirish bo'lib qoladi», — dedi FIFA prezidenti.

Infantinoning qo'shimcha qilishicha, tashkilot yaqin orada barcha manfaatdor tomonlar, jumladan, konfederatsiyalar va milliy assotsiatsiyalar ishtirokida kengaytirilgan uchrashuv o'tkazadi. Unda futbolni moliyalashtirish va rivojlantirishning muqobil, xavfsiz yo'llari muhokama qilinadi.

Xulosa: Futbol tijoratdan ustunmi?

Ushbu hodisa zamonaviy sport siyosatida muhim pretsedent yaratdi. FIFAning xususiy kapitalni futbol tuzilmalariga chuqurroq olib kirishga bo'lgan urinishi milliy va qit'aviy federatsiyalarning qat'iy pozitsiyasi sababli barbod bo'ldi.

UEFA va KONKAKAFning birlashgan fronti shuni ko'rsatdiki, hatto eng yirik moliyaviy daromadlar ham futbolning an'anaviy muvozanati va global musobaqalar ahamiyatidan ustun tura olmaydi. FIFA uchun bu cheklov bevosita tashkilot ichidagi kuchlar muvozanatini qayta ko'rib chiqishga signal bo'ldi.