Turkiyaning ilk atom elektr stansiyasi: Akkuyu loyihasining ishga tushish muddati maʼlum boʻldi

Turkiya energetika mustaqilligi yoʻlidagi eng yirik loyiha — Akkuyu atom elektr stansiyasining (AES) birinchi energoblokini ishga tushirish jarayonlari hal qiluvchi pallaga kirdi. Rossiyaning Rosatom davlat korporatsiyasi tomonidan barpo etilayotgan ushbu ulkan inshoot 2026-yilda toʻliq quvvat bilan ish boshlashi kutilmoqda. Bu haqda Istanbulda boʻlib oʻtgan NPPES ixtisoslashtirilgan forumida Akkuyu Nuclear AJ direktorlar kengashi raisi Anton Dedusenko maʼlum qildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Loyiha doirasida birinchi energoblokda qurilish ishlari deyarli yakunlangan. Mutaxassislar hozirda reaktorga imitatsiya qiluvchi issiqlik ajratuvchi yigʻmalarni yuklashgan boʻlib, bu texnologik jarayonning muhim qismi hisoblanadi. Ixbt.com nashri xabariga koʻra, ayni paytda reaktorda sovuq gidravlik sinovlar oʻtkazilmoqda. Ushbu sinovlar energoblokning foydalanishga tayyorligini tasdiqlash uchun majburiy bosqich sanaladi.

Texnologik jarayonlar va kelgusi rejalar

Rosatom rahbari Aleksey Lixachyov avvalroq birinchi blokni joriy yilning kuzida ishga tushirish rejalashtirilganini aytgan edi. Biroq, keng koʻlamli sinovlar va xavfsizlik choralarini inobatga olgan holda, 2026-yil asosiy ishga tushirish yili sifatida belgilandi. Anton Dedusenkoning taʼkidlashicha, birinchi blokda amalga oshirilayotgan har bir bosqich qolgan uchta energoblokni qurish va ishga tushirish uchun yoʻl ochib beradi.

Turkiya hukumati atom energetikasiga oʻtish orqali mamlakatning elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojini barqarorlashtirishni maqsad qilgan. Akkuyu AES loyihasi Rossiya dizayni asosidagi 3+ avlodiga mansub VVER reaktorlari bilan jihozlangan boʻlib, bu dunyodagi eng xavfsiz va zamonaviy texnologiyalardan biri hisoblanadi. Loyiha doirasida jami toʻrtta energoblok qurilishi koʻzda tutilgan.

Loyiha quvvati va mintaqaviy ahamiyati

Har bir energoblokning quvvati 1 200 MW ni tashkil etadi. Toʻrtala blok toʻliq ishga tushirilgach, stansiya Turkiyaning umumiy elektr energiyasi isteʼmolining qariyb 10 foizini qoplashi kutilmoqda. Hozirda kompaniya ikkinchi energoblokda ham ishga tushirish-sozlash ishlarini boshlash uchun rasmiy ruxsatnomani qoʻlga kiritgan.

Oʻzbekiston uchun ham atom energetikasi dolzarb mavzu ekanligini hisobga olsak, Turkiya tajribasi mintaqaviy ekspertlar tomonidan diqqat bilan kuzatilmoqda. Akkuyu loyihasi nafaqat Turkiyaning, balki butun mintaqaning energetika xaritasini oʻzgartirishi mumkin boʻlgan strategik obyektdir. Rosatom mutaxassislari barcha xalqaro xavfsizlik standartlariga rioya qilgan holda ishlarni davom ettirmoqda.

Xulosa qilib aytganda, 2026-yil Turkiya tarixida yangi sahifa ochadi. Akkuyu AES nafaqat texnologik yutuq, balki iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashda karbonat angidrid chiqindilarini kamaytirishga xizmat qiluvchi yirik ekologik loyiha hamdir. Qurilish maydonida minglab muhandis va ishchilar tunu kun mehnat qilmoqda.