Cloudflare sunʼiy intellekt kompaniyalarini kontent uchun haq toʻlashga majburlamoqda

Internet xavfsizligi va infratuzilmasi sohasidagi yetakchi kompaniyalardan biri boʻlgan Cloudflare sunʼiy intellekt (AI) sanoatiga nisbatan yangi va qatʼiy siyosatni eʼlon qildi. Kompaniya veb-sayt egalarining intellektual mulkini himoya qilish maqsadida qidiruv tizimlari va AI botlari oʻrtasidagi chegarani aniq belgilab olish talabini qoʻydi. Bu qadam global tarmoqdagi maʼlumotlar almashinuvi ekotizimini tubdan oʻzgartirishi kutilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Cloudflare bergan maʼlumotga koʻra, 2026-yil 15-sentabrdan boshlab kompaniyaning standart sozlamalari qidiruv va AI oʻqitish maqsadlarini birlashtirgan "aralash turdagi" botlarni (mixed-use crawlers) reklama joylashtirilgan sahifalarga kirishini avtomatik ravishda bloklaydi. Bu shuni anglatadiki, Google kabi gigantlar oʻz botlarini ikki xil vazifaga ajratishlari kerak: biri anʼanaviy qidiruv uchun, ikkinchisi esa AI modellarini oʻqitish uchun.

Mualliflik huquqi va adolatli raqobat

Hozirgi vaqtda koʻplab nashriyotlar va sayt egalari oʻz kontentining qidiruv tizimlarida koʻrinishini xohlashadi, ammo ushbu maʼlumotlarning AI modellarini bepul oʻqitish uchun ishlatilishiga qarshi. Cloudflare kompaniyasi asoschisi va bosh direktori Matthew Prince taʼkidlashicha, bugungi kunda internet trafigining yarmidan koʻpini insonlar emas, balki botlar tashkil qilmoqda. Bu esa barqaror raqamli ekotizim yaratish uchun tezkor choralar koʻrishni talab etadi.

Cloudflare ochiqchasiga dunyodagi eng yirik qidiruv tizimini (Google nazarda tutilmoqda) tanqid qilib, u boshqa AI kompaniyalariga qaraganda ikki baravar koʻp maʼlumotga ega ekanini bildirdi. Sababi, sayt egalari qidiruv natijalaridan tushib qolmaslik uchun oʻz maʼlumotlarini AI oʻqitish uchun berishga majbur boʻlmoqda. Garchi Google oʻzining Google Extended boti orqali rad etish imkoniyatini taqdim etsa-da, Cloudflare buni yetarli emas deb hisoblaydi.

Yangi iqtisodiy model: Pay Per Use

Kompaniya nafaqat cheklovlar, balki nashriyotlar uchun daromad manbalarini ham taklif qilmoqda. Avvalroq eʼlon qilingan Pay Per Crawl (har bir skanerlash uchun haq toʻlash) tizimi endilikda Pay Per Use (har bir foydalanish uchun haq toʻlash) modeliga aylanmoqda. Bu tizim orqali nashriyotlar oʻz kontenti AI tomonidan qiymat yaratgan har bir holatda haq olishlari mumkin boʻladi.

Ushbu yangi qoidalar Cloudflare platformasining barcha yangi mijozlari, yangi ochilgan saytlar va barcha bepul tarifdagi foydalanuvchilar uchun amal qiladi. Bu oʻzgarishlar OpenAI, Google va Microsoft kabi texnologik gigantlarni oʻz strategiyalarini qayta koʻrib chiqishga va sifatli kontent uchun nashriyotlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar tuzishga undashi mumkin.

Oʻzbekistonlik kontent yaratuvchilar va OAV vakillari uchun ham bu yangilik muhim ahamiyatga ega. Mahalliy saytlar Cloudflare xizmatlaridan keng foydalanishini hisobga olsak, kelajakda oʻzbek tilidagi maʼlumotlarning AI tomonidan oʻzlashtirilishi ustidan nazorat kuchayishi va bu orqali qoʻshimcha monetizatsiya imkoniyatlari paydo boʻlishi ehtimoli yuqori.