Lime kompaniyasi fond bozoriga chiqdi: Mikromobillik giganti IPO oʻtkazdi

Elektr skuterlar va velosipedlar ijarasi boʻyicha dunyodagi eng yirik operatorlardan biri boʻlgan Lime kompaniyasi uzoq kutilgan IPO (aksiyalarni ommaviy joylashtirish) jarayonini yakunlab, rasman ochiq aksiyadorlik jamiyatiga aylandi. Toʻqqiz yillik faoliyati davomida turli moliyaviy qiyinchiliklar va pandemiya cheklovlarini boshidan oʻtkazgan startap Nasdaq birjasida oʻz aksiyalarini muvaffaqiyatli savdoga chiqardi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Kompaniya oʻzining debyut savdolari doirasida 167 million dollar mablagʻ jalb qilishga erishdi. Uber tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan Lime jami 6,68 million dona aksiyani har birini 25 dollardan sotdi. Bu koʻrsatkich avvaldan rejalashtirilgan 24-26 dollarlik diapazonning oʻrtasiga toʻgʻri keladi. Nasdaq birjasida "LIME" tikeri ostida savdolar boshlangach, birinchi soatning oʻzidayoq aksiyalar narxi 9 foizga oʻsdi.

TechCrunch nashri maʼlumotiga koʻra, mazkur IPO natijasida Lime kompaniyasining umumiy bozor qiymati taxminan 1,66 milliard dollarni tashkil etmoqda. Bu koʻrsatkich uning asosiy raqobatchisi boʻlgan Bird kompaniyasining 2021-yildagi koʻrsatkichlariga yaqin, biroq Lime rahbariyati oʻz biznes modelining ancha barqaror ekanligini taʼkidlamoqda.

Qiyinchiliklar ortda qoldi

Lime bosh direktori Wayne Ting intervyu davomida kompaniyaning bugungi darajaga yetishi oson boʻlmaganini tan oldi. Uning soʻzlariga koʻra, kompaniya koʻp marta bankrotlik yoqasiga kelib qolgan va kelajagi soʻroq ostida boʻlgan davrlar boʻlgan. "Bugun ommaviy kompaniya sifatida bu yerda turish — katta mehnat va sabr mahsulidir", — deydi Ting.

Mikromobillik bozori soʻnggi yillarda ancha shafqatsiz muhitga aylandi. Masalan, Bird kompaniyasi bankrotlik toʻgʻrisida ariza berishga majbur boʻlgan boʻlsa, boshqa raqobatchilar — Tier va Dott birlashish orqali jon saqlab qolishga harakat qildi. Superpedestrian kabi loyihalar esa butunlay yopilib ketdi. Shunday sharoitda Lime oʻz daromadlarini oshirishga muvaffaq boʻldi: 2023-yildagi 521 million dollarlik tushum oʻtgan yili 886,7 million dollargacha oʻsdi.

Moliyaviy majburiyatlar va kelajak rejalari

Shunga qaramay, kompaniya oldida jiddiy moliyaviy vazifalar turibdi. IPO arafasida taqdim etilgan hujjatlarda Lime oʻzining 1 milliard dollarga yaqin qarzdorlik majburiyatlari borligini maʼlum qilgan. Ushbu qarzning yarmidan koʻp qismi joriy yil yakuniga qadar toʻlanishi kerak. Aksiyalarni sotishdan tushgan mablagʻlar aynan mana shu majburiyatlarni yopish va biznesni kengaytirishga yoʻnaltiriladi.

Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlarda ham mikromobillik, xususan, skuterlar ijarasi ommalashib borayotgan bir paytda, Lime kabi global yetakchining fond bozoridagi muvaffaqiyati soha investorlari uchun ijobiy signal hisoblanadi. Kompaniya soʻnggi uch yil davomida operatsion foyda koʻrayotganini va endilikda barqaror rivojlanish bosqichiga oʻtganini daʼvo qilmoqda.