AQSH hukumati haydovchisiz avtomobil ishlab chiqaruvchilariga qatʼiy talab qoʻydi

AQSH Milliy yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi (NHTSA) avtonom transport vositalarini ishlab chiquvchi kompaniyalardan favqulodda xizmatlar ishiga xalaqit berishni zudlik bilan toʻxtatishni talab qildi. Agentlik rahbari Jonathan Morrison tomonidan yoʻllangan rasmiy koʻrsatmada, haydovchisiz avtomobillarning qutqaruvchilar va huquq-tartibot idoralari xodimlariga toʻsqinlik qilishi mutlaqo qabul qilinmas holat ekani taʼkidlangan. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

NHTSA maʼlumotlariga koʻra, avtonom tizimlar ishtirokida xavfli tendensiya kuzatilmoqda: haydovchisiz mashinalar voqea joylariga bostirib kirmoqda, tez yordam va oʻt oʻchirish mashinalari yoʻlini toʻsib qoʻymoqda. Eng yomoni, ushbu texnologiyalar miltillovchi chiroqlar, tutun, olov va yoʻl konuslari kabi oddiy xavfsizlik belgilarini har doim ham toʻgʻri aniqlay olmayapti. TechCrunch nashri xabariga koʻra, ishlab chiquvchilar ushbu muammoning yechimini shu oy yakuniga qadar taqdim etishlari shart.

Xavfsizlik tizimidagi jiddiy nuqsonlar

Morrison oʻz maktubida kompaniyalarni qattiq ogohlantirib, favqulodda vaziyatlarni aniqlay olmaslikni "funksional yetishmovchilik" deb atadi. Uning soʻzlariga koʻra, bunday holatlar kam uchraydigan istisno emas, balki kundalik yoʻl harakatining ajralmas qismidir. Shu sababli, AV (avtonom transport) ishlab chiquvchilari barcha resurslarini ushbu tizimli xatoni tuzatishga yoʻnaltirishlari lozim.

Hozircha rasmiy maktubda aniq bir kompaniya nomi keltirilmagan boʻlsa-da, mutaxassislar bu talab birinchi navbatda Waymo kabi yirik robotaksi operatorlariga tegishli ekanini aytishmoqda. TechCrunch oʻtkazgan surishtiruvlar shuni koʻrsatadiki, Los-Anjeles, Feniks va San-Fransisko kabi shaharlarda Waymo avtomobillari bilan bogʻliq kamida oltita jiddiy holat qayd etilgan. Ayrim vaziyatlarda qutqaruvchilar mashinani yoʻldan chetga olish uchun boshqaruvni qoʻlda oʻz zimmalariga olishga majbur boʻlishgan.

Inson hayoti va texnologik masʼuliyat

Agentlik haydovchisiz avtomobillarni boshqarayotgan kompaniyalarni xuddi oddiy haydovchilar kabi javobgarlikka tortishini bildirgan. "Huquq-tartibot xodimlari yoki shifokorlar chaqiruvga ketayotganda har bir soniya gʻanimat, chunki gap inson hayoti haqida ketmoqda", — deyiladi NHTSA bayonotida. Odatda, favqulodda xizmatlarga xalaqit bergan haydovchilar jarimaga tortiladi yoki qamoq jazosiga mahkum etiladi, endilikda bu qoida texnologik gigantlarga ham tatbiq etilishi mumkin.

Shu bilan birga, NHTSA Tesla va Zoox kabi kompaniyalar uchun federal xavfsizlik standartlarini (FMVSS) yangilash ustida ishlamoqda. Kelajakda rul va pedallarsiz ishlab chiqariladigan avtomobillar uchun oyna tozalagichlar yoki quyoshdan himoya qiluvchi vositalar kabi majburiy talablar bekor qilinishi kutilmoqda. Biroq, bunday texnologik yengilliklar faqatgina avtomobillarning xavfsizlik tizimi mukammal darajaga yetgandagina taqdim etiladi.

Oʻzbekistonda ham aqlli shahar texnologiyalari va avtonom boshqaruv tizimlariga qiziqish ortib borayotgan bir paytda, AQSHdagi ushbu tajriba muhim ahamiyatga ega. Haydovchisiz transport vositalarining umumiy yoʻllarga chiqishi nafaqat qulaylik, balki favqulodda xizmatlar bilan uzviy bogʻliq boʻlgan yuqori masʼuliyatni ham talab qiladi.